Marmolada Museo della Grande Guerra  〈2950m〉
Na wojnie walczą z sobą ludzie. Giną od postrzałów i ran zadanych przez drugą stronę. Ale tutaj, w czasie I Wojny Światowej ludzie walczyli nie tylko z sobą, walczyli również z górami, gdyż ginęli od mrozu, lawin i wypadków, które w takim miejscu mogą się przydarzyć każdemu.
 

Na wstępie tego opisu polecam galerię Marmolada na panoramach 〈obok〉, która przybliży ten najwyższy szczyt w Dolomitach. Polecam również galerię Trzy Kolosy, którą zamykają wybrane zdjęcia charakterystycznych widoków Marmolady od północy.

Przez Marmoladę i całe Dolomity biegła ówczesna linia frontu. Pamiątki z tej wojny można spotkać do dzisiaj w bardzo wielu miejscach. Ale żeby zobaczyć jak wyglądała ta wojna ludzi z sobą i górami, trzeba przybyć tutaj, na północne zbocze Marmolady.

Wschodni skraj potężnej Marmolady zamyka ogromny sierpowaty filar Punta Serauta. Na znajdującej się wysoko przełączce zbudowano, swego czasu bardzo krytykowany, potężny budynek stacji narciarskiej 〈poniżej〉.

To tutaj dociera kolejka linowa z osady Malga Ciapela. Z tego miejsca rusza również druga kolejka, prowadząca na Punta Rocca. A na jednym z pięter tej stacji, znajduje się właśnie małe muzeum.

 

Ekspozycja muzeum, to przede wszystkim autentyczne pamiątki po I Wojnie Światowej, jakie związane są z walkami o Marmoladę.

W widocznych gablotach 〈powyżej〉 jest również bardzo dużo różnego rodzaju dokumentów, listów oraz planów.

 

Część zgromadzonych tutaj pamiątek 〈poniżej〉 to rzeczy bardzo osobiste i przekazane najczęściej przez rodziny, tych którzy tutaj walczyli i ginęli.

Jest również makieta z miniaturą Marmolady oraz zaznaczonymi na niej miejscami walk. Marmolada, to nie rozległe łąki, na których można było zbudować bunkry i połączyć je transzejami.

Na Marmoladzie wykuto w skałach gallerie1, w których znajdowało się wszystko, co jest na wojnie niezbędne. Od magazynów po strzelnice, z których prowadzono walki.

Dopiero, kiedy zobaczymy plan tuneli 〈powyżej〉 i wszystkie pomieszczenia wykute w skałach, zrozumiemy jakie to było przedsięwzięcie inżynieryjno-techniczne. Pamiętajmy, że całość prac prowadzono w czasach wojny.

Wszystkie te tunele znajdują się w ogromnym filarze Punta Serauta, który widać z lodowca Marmolady, od północy na zdjęciu 〈poniżej〉.

Na pierwszym planie jest Forcella Serauta oraz stacja kolejki linowej z muzeum.

Można by powiedzieć, że tutaj na filarze znajduje się druga część muzeum.

Jak widać na zdjęciu 〈powyżej〉 wyrównano ścieżki i założono liny zabezpieczające, a całość trasy oznakowano i udostępniono turystom.

Przed wyruszeniem tą trasą 〈poniżej〉, warto jednak dokładnie zobaczyć pamiątkowe przedmioty i zdjęcia w budynku muzeum.

Bo tylko wtedy można sobie wyobrazić, co czuli tutaj młodzi walczący żołnierze. A zima na Marmoladzie zawsze jest długa, sroga i bardzo śnieżna.

Współcześnie wędrując zimnymi, niskimi i mokrymi tunelami, możemy podziwiać dolomitowe widoki najpiękniejszych miejsc, jakim jest widoczny tutaj 〈poniżej〉 Sasso Lungo.

Ale pamiętajmy, że to widok z otworu strzelniczego, z którego prowadzono ostrzał. A wiadomo jak to jest na wojnie, kiedy żołnierz strzela, a Pan Bóg kule nosi...

 

Zawsze, kiedy spoglądam na „Królową Dolomitów” od północnej strony i widzę ten ogromny budynek stacji narciarskiej czuję dyskomfort, że tonami stali zniszczono taki piękny fragment naturalnej przyrody.

Ale, jeżeli znajdujące się tam muzeum, ma przypominać o wspaniałych i niezwykłych ludziach, których tam wysłano na wojnę - to sobie mówię, a niech już tam stoi. Może to muzeum będzie teraz lekcją historii dla przyszłych pokoleń.

Marmolada Museo della Grande Guerra jest na mapie: Tabacco nr-07.

Słowniczek:

andata  - wjazd w jedną stronę,
attrezzato  - ubezpieczony, wyposażony, uzbrojony,
bellissimo  - przepiękny, cudny, prześliczny,
brioche  - słodka bułka, ciasto drożdżowe,
cima  - góra, szczyt, wierzchołek, czubek,
forcella  - przełęcz wysoko w górach np. pomiędzy szczytami, przełączka, widełki,
funivia  - górska kolejka linowa,
galleria  - tunel, nie tylko ten na drodze,
ghiacciaio  - lodowiec,
lago  - jezioro,
lungo  - długi, daleki,
monte  - góra,
nuvola  - chmura,
passo  - szeroka, rozległa przełęcz np. między masywami górskimi, również krok,
pista  - szlak, trasa narciarska, tor,
rifugio  - schronisko, schron, szałas,
ritorno  - powrót, droga powrotna,
salita  - wjazd, podejście, droga pod górę,
sasso  - kamień, głaz,
scesa  - zjazd, zejście,
sentiero  - ścieżka, dróżka, szlak,
temporale  - burza, ulewa, wichura,
valle  - dolina,
via ferrata  - potocznie: żelazna ścieżka.

© wdolomitach.pl
strona główna