Catinaccio   -   Catinaccio d’Antermoia  〈3004m〉
Każdy zakątek Dolomitów ma swój symbol, którym się szczyci. W masywie Catinaccio tym symbolem są wspaniałe skalne iglice nazywane Turniami Vaiolet 〈na samej górze〉. Widok tych turni oraz magiczna lokalna nazwa tego rejonu, czyli Rosengarten przyciągają tutaj niezliczone tłumy turystów.
 

Mówiąc o Catinaccio wypadałoby rozpocząć od starej legendy o Królu Laurenie i Różanym Ogrodzie. Ale w zamian tego proponuję zapoznać się z krótkim opisem tego bardzo ciekawego masywu w zachodniej części gór. A kto tam trafi i zobaczy niezwykłe turnie oświetlone wschodzącym lub zachodzącym słońcem to zrozumie, dlaczego tak aktualna i popularna jest ta nazwa Rosengarten. A jak wygląda Catinaccio z daleka można zobaczyć w galerii panoram 〈obok〉.


polecam w serwisie


Catinaccio jest jednym z dokładniej opisanych masywów. Na początek polecam relację w różanym ogrodzie Catinaccio, która opisuje trasę prowadzącą prawie przez cały masyw. Kolejna propozycja to wycieczka prowadząca w stronę turni z Vaiolet, które uważane są za symbol całego regionu. Opisy tych wycieczek ilustrują zdjęcia z galerii zachodnie klimaty, wśród których jest oczywiście Catinaccio.

W dziale Ferraty oraz 〈 tutaj 〉 znajduje się opis ferraty prowadzącej przez Passo Santner, która umożliwia przejście jednej z ładniejszych dolomitowych tras. Zdjęcia do kolejnej galerii, którą tutaj polecam, czyli pierwszy letni śnieg powstały właśnie na trasie przejścia tej ferraty. Polecam również opisy dwóch wspaniałych ferrat jakie prowadzą na Rodę di Vael.

Proponuję również zapoznać się z mapkami Catinaccio, które są dostępne na samym dole. Pierwsza mapka przedstawia masyw w widoku od wschodu, jest bardzo dokładna i prezentuje również trudno dostępne i niewidoczne normalnie szczyty w północnej części masywu. Druga mapka przedstawia Catinaccio widoczny od południa, wprost nad Passo Costalunga.


Catinaccio


Catinaccio to masyw średniej wielkości. W zachodniej części gór są masywy większe jak Pale di San Martino, ale są również dużo mniejsze jak Sasso Lungo. Piękne skalne granie zaczynają się nad przełęczą Costalunga i biegną na północ. Prawie cały ruch turystyczny w Catinaccio koncentruje się po wschodniej stronie.

Na północy Catinaccio znajduje się kolejny masyw, jakim jest malutki Sciliar. Oba oddziela ciekawa przełęcz Alpe di Tires, na której znajduje się schronisko o tej samej nazwie, co w tych górach zdarza się dość często. Szczególnie taka zbieżność występuje w rejonie Marmolady, gdzie nazwa tego najwyższego dolomitowego masywu pojawia się na każdym kroku.

Przeważająca większość turystów zaczyna swoje wycieczki od wschodniej strony Catinaccio, gdzie masyw otoczony jest wspaniałymi zielonymi dolinami 〈poniżej〉, w których znajduje się cały szereg małych turystycznych kurortów.

Widać to niestety na szlakach i w schroniskach po tej stronie masywu. Ale ponieważ wszyscy są tutaj wyjątkowo uprzejmi, nie stanowi to problemu na szlaku.

Nie ma drugiego miejsca w Dolomitach, gdzie na takiej przestrzeni było by aż tyle schronisk. Wykaz dwunastu górskich schronisk w Catinaccio jest dostępny w Bibliotece na stronie z folderami.


symbol gór


 

Symbolem Catinaccio są Torri di Vaiolet. Te niezbyt wielkie, skalne iglice znajdują się prawie w środku długiego masywu.

Na zdjęciu 〈obok〉 Turnie Vaiolet od wschodu w świetle słonecznego poranka.

O tym jak turnie prezentują się w jesiennych kolorach, można zobaczyć w tym opisie wycieczki 〈 tutaj 〉.


trzy wielkie szczyty


Nad masywem Catinaccio górują trzy piękne, widoczne z daleka i bardzo fotogeniczne szczyty.

Są to:
  ◊  na południu Roda di Vael 〈2806m〉,
  ◊  w centralnej części masywu Cima Catinaccio 〈2981m〉,
  ◊  na północy najwyższy ze wszystkich Catinaccio d’Antermoia 〈3002m〉.

Tak się ciekawie złożyło, że dwa skrajne z nich są dostępne dla turystów, gdyż na wierzchołki poprowadzono ferraty.

Na zdjęciu 〈obok〉 piękna zachodnia ściana Roda di Vael. Z lewej strony szczytu widać stromy żleb, którym prowadzi szlak nr-551.

Na sam wierzchołek prowadzi średnio trudna Via ferrata Roda di Vael, którą można poprzedzić trudną ferratą Masare.

Polecam opisy tych dwóch ferrat, gdyż cała trasa jest niezwykła i prowadzi przez piękny południowy fragment głównej grani Catinaccio.

Drugi w kolejności szczyt od południa i środkowy co do wysokości, to położony w centralnej części masywu Cima Catinaccio 〈poniżej〉. Jego potężna wschodnia ściana wyraźnie góruje nad doliną Vaiolet. W bezpośredniej bliskości, na grani głównej obok znajdują się wspaniałe skalne iglice Torri di Vaiolet.

Na tym zdjęciu tego nie widać, ale pomiędzy Cima Catinaccio a Torri di Vaiolet, znajduje się wysoko położony kocioł Gartl. To właśnie do tego kotła, od zachodniej strony, skrajem Turni Króla Laurena prowadzi piękna ferrata, której opis jest 〈 tutaj 〉. Natomiast sam wierzchołek Cima Catinaccio jest dla turystów niedostępny.

Najwyższy szczyt masywu Catinaccio d’Antermoia położony jest w północnej części. Od głównej grani oddziela go przełęcz Principe, na której znajduje się małe i ciekawie ukryte pod skałami schronisko.

Większość osób, które tutaj docierają to pasjonaci ferrat, gdyż na ten wierzchołek poprowadzono bardzo ciekawą trasę. Wystarczy popatrzeć na zdjęcie szczytu 〈powyżej〉, by zrozumieć, że ferraty te są bardzo popularne.


wschodnia strona masywu


 

Catinaccio jest najładniejszy od wschodu! To tutaj rozległe i zielone doliny podchodzą pod wspaniałe skalne turnie. Z tego też powodu, jest tutaj najwięcej turystów. Miejscem, z którego prawie wszyscy rozpoczynają swoje wycieczki jest Ciampedie 〈poniżej〉.

Jak widać na panoramie i dostępnej w serwisie mapce, Ciampedie to duża położona na wysokości 2000m polana. Nazwy widocznych na zdjęciu szczytów i przełęczy zawiera legenda. Polecam również dużą wersję tej panoramy.


Legenda:

  ◊  różowa:
     -  gwiazdka - południowy skraj masywu nad Passo Costalunga i skalny postrzępiony grzebień Masare,
     -  błyskawica - częściowo przesłonięty wierzchołek Roda di Vael;
  ◊  zielona:
     -  gwiazdka - boczna skalista grań, prowadząca od szczytu Mugogn 〈2734m〉, z przełączką Pas da le Zigolade 〈2550m〉 przez którą prowadzi szlak nr-541,
     -  błyskawica - przełęcz Coronele 〈2630m〉 i przejście szlakiem nr-550;
  ◊  żółta:
     -  gwiazdka - wschodnia ściana szczytu Cima Catinaccio, wznosząca się nad doliną Vaiolet,
     -  błyskawica - Turnie Vaiolet;
  ◊  czerwona gwiazdka - niezwykle postrzępiona grań Larsech, doliną Vaiolet wzdłuż jej południowej ściany prowadzą trzy wyciągi krzesełkowe z Pery do Ciampedie;
  ◊  niebieska gwiazdka - wskazuje lokalizację niewidocznego na panoramie szczytu Catinaccio d’Antermoia.

 

W serwisie jest jeszcze dostępna druga panorama Catinaccio od wschodu. Jest ona bardziej rozrywkowa, gdyż przedstawia widok całej okolicy Ciampedie. A znajduje się tam najwyżej położony, bo na 2000m, prawie wysokogórski ogródek zabaw dla dzieci.

Polecam opis relacji w różanym ogrodzie Catinaccio, która prowadzi szlakami wschodniego rejonu masywu. Zaczyna się właśnie tutaj w Ciampedie, potem wprost pod ścianami Cima Catinaccio prowadzi na przełęcz Principe. Następnie dużym łukiem przez schronisko Antermoia oraz Val Udai sprowadza na parking przy wyciągu krzesełkowym w Pera.


masyw od południa


Na południowym skraju masywu Catinaccio leży bardzo ładna przełęcz Costalunga 〈obok〉. Polecam opis tej przełęczy, bo jest tam kilka ciekawostek o tym masywie.

Z przełęczy szlakiem nr-548 można wyruszyć na szlaki i ferraty Catinaccio. W przypadku wycieczki szlakami radzę iść najpierw na wschód, bo rano tam świeci słońce, a przecież to jest Rosengarten, czyli miejsce gdzie góry rano świecą różową barwą. Natomiast wracać od zachodniej strony, tam po południu też będzie słońce.

Przejście ze wschodu na zachód prowadzi szlakiem nr-551 przez przełączkę Pas dal Vaionol 〈2560m〉. Przełęcz tą widać wyraźnie po lewej stronie grani.

W opisie przełęczy Costalunga, jest przedstawione jeszcze jedno miejsce, bardzo dogodne do rozpoczęcia wycieczek od południowej strony masywu. Znajduje się ono około 1km na zachód od przełęczy. Widok masywu Catinaccio z tego miejsca przedstawia panorama 〈poniżej〉. Pod panoramą znajduje się szczegółowa legenda z opisami.


Legenda:

  ◊  różowa:
     -  gwiazdka - skalny postrzępiony grzebień Masare,
     -  błyskawica - zachodnia ściana Roda di Vael;
  ◊  zielona błyskawica - przełęcz Pas dal Vaionol, przez którą prowadzi szlak nr-551;
  ◊  biała gwiazdka - Rifugio Paolina i górna stacja wyciągu krzesełkowego.

 

Polecam pełną wersję tej panoramy oraz podpowiem, że to miejsce kryje jeszcze jedną niespodziankę, o której można przeczytać w opisie wycieczki stara legenda ladyńskiego jeziora.


masyw od zachodu


W porównaniu do tego, co jest na wschodzie, ruch turystyczny po zachodniej stronie Catinaccio jest dużo mniejszy. W zasadzie koncentruje się na jego południowym krańcu, gdzie przecież znajduje się znane Lago di Carezza.

Sam masyw Catinaccio od zachodu nie sprzyja specjalnie turystom. Z tej strony Catinaccio to długa mało przystępna grań, niczym skalna bariera. Są, co prawda przełęcze i szlaki nr-550 i nr-551, ale prowadzą one stromymi żlebami i turyści raczej nimi nie chodzą. Natomiast szlaki te, miłośnikom ferrat umożliwiają przejście wspaniałych okrężnych tras.

 

Prawie cały masyw Catinaccio od zachodu przedstawia panorama 〈poniżej〉. Brakuje na niej północnego skraju, który łączy Catinaccio z pobliskim malutkim masywem Scillar. Polecam dużą wersję tej panoramy, a niżej znajduje się oczywiście legenda z opisem.


Legenda:

  ◊  czerwona gwiazdka - główny wierzchołek Cima Catinaccio;
  ◊  zielona błyskawica - początek trasy ferratą na Passo Santner, opisanej 〈 tutaj 〉;
  ◊  biała gwiazdka - Rifugio Fronza i górna stacja wyciągu krzesełkowego.

Na zdjęciu 〈obok〉 na tle Cima Catinaccio, na lewym skraju pomiędzy czubkami drzew widać schronisko Fronza. Obok znajduje się górna stacja kolejki linowej z Frommer Alm.


jak zwiedzać?


Na końcu tego opisu kilka uwag i porad, jak należy zwiedzać masyw Catinaccio:
- oczywiście nie muszę nikogo przekonywać, że na pierwszy raz najlepiej jest ruszyć na wycieczkę z Ciampedie w stronę Turni Vaiolet;
- potem w zależności od własnych upodobań do szlaków i długości tras można się wybrać z Ciampedie na południe w stronę szczytu Roda di Vael i wrócić szlakiem nr-541 przez przełęcz Zigolade lub wybrać północną stronę masywu i iść w okolicę przełęczy Principe, lecz w tym przypadku nie radzę jechać wyciągiem do samego Ciampedie, lecz na trasę ruszyć z Pian Pecei jest to polana na końcu drugiej kolejki linowej;
- w rejon południowy masywu można również spokojnie się wybrać z Passo Costalunga.

Parkowanie auta - to największy problem w tych okolicach, szczególnie w sierpniu w szczycie sezonu turystycznego. Dlatego radzę jednak większość wycieczek zaczynać od miasteczka Pera, gdzie na dużej łące przy wyciągu krzesełkowym jest przeogromny parking, na którym nawet około 10-tej, a nawet 11-tej są jeszcze wolne miejsca. No i jest on bezpłatny.

 

wyciąg krzesełkowy z Pera


Wyciąg z Pera kursuje do Ciampedie. Polecam sprawdzić na mapce 〈 tutaj 〉 lokalizację, gdyż jest to bardzo dogodne miejsce do rozpoczęcia wycieczki w masyw Catinaccio.

Wyciąg to trzy oddzielne trasy, zatem bilet można kupić odpowiedni do tego jak planujemy wycieczkę na dany dzień.


ferraty

przedstawione w kolejności od południa masywu


1)  Ferrata del Masare - Cresta de Masares 〈2727m〉 - jest to trudna ferrata, która prowadzi skalnym postrzępionym grzebieniem Masares. Miejscem wyjściowym na ferratę jest schronisko Roda di Vael na południowym skraju masywu Catinaccio, nad przełęczą Costalunga. Masares jest dobrze widoczny na panoramie 〈zamieszczona wyżej〉, tej od zachodu. Ferratę można przejść w dowolnym kierunku, albo z południa, albo z północy. Czas przejścia samego odcinka tej ferraty to niecałe 2h. Natomiast ogólny czas jest zawsze podawany łącznie, wraz z drugą ferratą prowadzącą na wierzchołek główny Roda di Vael. Obie te ferraty są naturalnym połączeniem całej grani.


2)  Via ferrata Roda di Vael - prowadzi średnio trudnym, graniowym trawersem przez szczyt Roda di Vael 〈2806m〉. Ferratę można przejść również w dowolną stronę. Jest ona łączona z poprzednią. Ferrata zaczyna się na przełęczy pod Roda di Diavolo 〈2727m〉, który jest ostatnim i najwyższym w grzebieniu Masare. Natomiast kończy się po północnej stronie szczytu, na przełęczy Pas de Vaiolon, którędy przebiega szlak nr-551.

Czasy przejścia obu ferrat 1 i 2:

- Start ze schronisku Roda di Vael - przejście z północy na południe = 4h 30min, ruszamy z Ciampedie to należy dodać +2h 30min,
- Start z przełęczy Costalunga - przejście z południa na północ = 8 - 8h 30min,
- Start przy schronisku Paolina, górna stacja wyciągu - przejście z południa na północ = 6 - 7h.


Obie ferraty są opisane w serwisie 〈 tutaj 〉 jako jedna z tras prowadzących na piękne szczyty.

Uwaga: tak się ciekawie złożyło, że prawie wszystkie ferraty w masywie Catinaccio tworzą ciekawe pętle. Tak było z dwoma pierwszymi ferratami, przedstawionymi powyżej. Analogicznie jest z ferratą nr-3 - poniżej.

3)  Sentiero atrezzato Passo Santner - jak sama nazwa mówi jest to ubezpieczona ścieżka, która prowadzi po zachodniej stronie masywu na przełęcz Santner 〈2734m〉, w głównej grani Catinaccio. Jest to średniej trudności ferrata, która umożliwia przejście wspaniałej trasy, poprowadzonej przez najładniejsze krajobrazowo miejsca Catinaccio. Czas przejścia pełnej pętli z Rifugio Fronza przez przełęcze Santner i Coronele, którędy prowadzi szlak nr-550 = 5-6h. Ale radzę doliczyć, co najmniej 2h, bo trasa prowadzi pod słynnymi Turniami z Vaiolet, które są jednym z symboli Catinaccio.

Opis tej trasy znajduje się w dziale Ferraty lub 〈 tutaj 〉.

4)  i  5)  Via ferrata O + Via ferrata E; czyli ferrata zachodnia i wschodnia - które prowadzą ze wschodu i zachodu na główny wierzchołek masywu, jakim jest Catinaccio d’Antermoia. Osobiście nie widzę uzasadnienia na rozdzielanie tych dwóch ferrat. Co innego gdyby miały one różne stopnie - ale obie są ferratami średniej trudności. Ponieważ pod szczytem obie ferraty łączy szlak nr-584, można je przejść w dowolnym kierunku. Czas pełnej pętli ze schroniska Principe, które znajduje się na przełęczy o tej samej nazwie, to około 3h. Jeżeli zamierzamy tam dojść z kolejki linowej z Ciampedie i wrócić, to należy doliczyć +4h.


6)  Via ferrata Laurenzi - jest to trudna ferrata, która prowadzi długim grzbietem trzech szczytów Molignon, z których najwyższy ma 〈2852m〉. Ferrata znajduje się w północnej, najtrudniej dostępnej części masywu. Ferrata jest łącznikiem dwóch schronisk, jakie się tutaj znajdują. Są to Rif. Antermoia oraz położone na północnym skraju masywu Rif. Alpe di Tires. Czas przejścia pełnej trasy pomiędzy tymi schroniskami wraz z tą trudną ferratą = 3h. Jeżeli chcemy tą trasę pokonać jednego dnia, to najbliżej jest z parkingu w Campitello di Fassa, ale trasa jest niezwykle długa i potrzeba na nią około 11-12h.


7)  Sentiero delle Scalette - ta łatwa ścieżka jest ostatnią ferratą, jaka znajduje się w masywie Catinaccio. Ścieżka ta znajduje się na szlaku nr-583 i stanowi dobry skrót z północnego rejonu masywu, do doliny Vaiolet. Sama ferrata prowadzi zboczem szczytu Larsech, wprost do znanego miejsca Gardecia. Czas potrzebny na pokonanie pełnej pętli z Ciampedie przez przełęcz Principe w pobliżu szczytu Catinaccio de Antermoia i powrót tą łatwą ferratą to około 7h. Ale osobiście radzę doliczyć minimum 3h na widoki na trasie.


podsumowanie


◊  Na stronie Dolomity lub 〈 tutaj 〉 - znajduje się duża mapa, na której można sprawdzić lokalizację wszystkich masywów opisanych w serwisie krajoznawczym.

◊  W Bibliotece na stronie z folderami znajduje się wykaz wszystkich schronisk Catinaccio.

◊  W Vademecum na stronie z mapkami oraz 〈 tutaj 〉 i 〈 tutaj 〉 znajdują się mapki masywu Catinaccio, które polecam przy planowaniu wycieczek, szczególnie tą pierwszą.

◊  Catinaccio opisane jest w Nr-21 tego czasopisma.

◊  Masyw Catinaccio jest na mapie Tabacco: nr-06.

© wdolomitach.pl
strona główna