Marmolada   -   Punta Penia  〈3343m〉

Marmolada to Królowa Dolomitów i cztery razy „naj-”.

 

Większość osób na słowo Dolomity odpowiada Marmolada. I taka jest prawda, gdyż Marmolada to dla pasjonatów gór synonim Dolomitów. Marmoladę miałem okazję zobaczyć już w czasie mojego pierwszego wyjazdu i miało to miejsce z Passo Giau.

Tak się zatem złożyło, że odkrywając piękno Dolomitów, powoli poznawałem uroki Marmolady, która „zmienna jest jak Kobieta”. Ale przecież Marmolada to Królowa - i niech taką właśnie pozostanie na stronach tego serwisu.

A jaka jest naprawdę Marmolada? Można to zobaczyć w galerii panoram tego wspaniałego masywu, którą polecam na samym początku. Nieco tajemnicy można również odkryć na stronie symbole gór, która oczywiście poświęcona jest „Królowej Dolomitów”.


polecam w serwisie


Na dole strony jest szczegółowy wykaz galerii, opisów i stron tematycznie związanych z Marmoladą.

Z nowości w serwisie, tematycznie związane z masywem Marmolady, to:
- w dziale Ferraty pojawił się opis dwóch ferrat, w tym znanej i trudnej ferraty Finanzieri, które prowadzą na niski ale bardzo ładny szczyt Colac;
- opis otwartej po kilkuletnim remoncie bardzo trudnej ferraty Via Eterna Brigata Cadore, z czego ucieszą się zapewne miłośnicy i pasjonaci, gdyż jest to jedna z trzech najtrudniejszych dróg w Dolomitach;
- opis wycieczki szlakami turystycznymi dookoła Colaca, w kórym jest przedstawiona jedna ferrata, której nie ma w wykazie i opisie na tej stronie.

Polecam również dział Szlaki, w którym jest nowa i ciekawa prezentacja symbolu gór, czyli kilka wybranych i bardzo różnorodnych zdjęć najwyższego szczytu w Dolomitach.

Pierwsza panorama Marmolady 〈powyżej〉, jaką zrobiłem, otwierała serwis krajoznawczy kilka lat temu. Powstała pięknego poranka złotej jesieni, a zdjęcia te są ozdobą starej galerii właśnie pod tym tytułem. To wtedy zauważyłem dwa niezwykłe atrybuty tego masywu. Potężny filar Punta Serrauta na wschodnim skraju i wspaniały wierzchołek szczytu Gran Vernel, po zachodniej stronie.


Marmolada

charakterystyka


 

Marmolada to największy masyw ze wszystkich, jakie są opisane w serwisie, o powierzchni ponad 250km². Centralne położenie sprawia, że wycieczki można planować ze wszystkich stron. Z tego powodu jest również łatwo dostępny, gdyż oplata go sieć dróg, łatwo dostępnych dolin i przełęczy.

Polecam jedną panoramę z przygotowanego zestawu, na której widać cały masyw od północnego-zachodu. Jak widać na zdjęciu, cały masyw jest bardzo długi, a na wschodnim skraju znajduje się najwyższy wierzchołek całych Dolomitów.

Marmolada to również najwyższy szczyt Dolomitów, co oczywiście działa jak magnes na wszystkich miłośników gór. Na dodatek na główny wierzchołek Punta Penia prowadzi ferrata, która jest jedną z dwóch najstarszych w Dolomitach.

W masywie Marmolady znajduje się też największa ilość szlaków turystycznych i ferrat. Dlatego można spokojnie przyjechać w ten rejon na cały urlop i może zabraknąć czasu na poznanie wszystkich niezwykłości Marmolady.

Ostatnie naj - to oczywiście największa ilość świstaków, jaką widziałem w jednej okolicy. Polecam opis wycieczki świstaki pod Marmoladą oraz galerię przyroda gór, w której wszystkie zdjęcia świstaków zostały zrobione właśnie pod Marmoladą.

O wielkości Marmolady świadczą jej krajobrazy z daleka. Szczególnie północna strona z ogromnym lodowcem prezentuje się okazale. Na zdjęciu 〈poniżej〉 widok Marmolady z rejonu Passo Giau.

Ten widok jest widoczny na jednej z panoram, na której możemy zobaczyć cały tej rejon, aż po wspaniały płaskowyż w masywie Pale di San Martino, na południowym skraju Dolomitów.

 

Uroku Marmoladzie dodają inne wielkie szczyty szczególnie, jeżeli oglądając je wiemy, że są niższe od Królowej. Polecam małą galerię Trzy Kolosy, w której oprócz Marmolady jest bellissima Civetta oraz Pelmo. O ile sława i piękno dwóch pierwszych szczytów nie budzi wątpliwości, to proszę się nie dziwić, że osobiście zaliczam Pelmo do tej Trójki. A to, dlatego że kto po raz pierwszy zobaczy Pelmo od północnej strony, ten zgodzi się ze mną, że jest to najładniejszy szczyt we wschodniej części gór.

Marmolada to również historia gór i ludzi je zamieszkujących. Niestety historię tutaj tworzyły wojny, szczególnie I Wojna światowa, kiedy to rejon Marmolady był amfiteatrem niezwykłych działań wojennych. Historię i pamiątki tamtych czasów możemy zobaczyć w muzeum, jakie znajduje się w rejonie szczytu Punta Serauta, do którego turyści najczęściej docierają kolejką linową. Pamiątki te można również zobaczyć na górskich szlakach i ferratach 〈miniaturka na samej górze〉.


Marmolada

masyw centralny


Nie wiem ile trzeba by napisać przymiotników, zaczynających się od naj-, by scharakteryzować masyw centralny Marmolady. Dlatego wolę jedno zdjęcie od całej strony opisów. Zatem w tym krótkim opisie, ograniczę się do podania najważniejszych informacji, w tym nazw geograficznych i wysokości.

Punta Penia 〈3343m〉


Najwyższym wierzchołkiem w całym masywie jest Punta Penia. Na zdjęciu 〈poniżej〉 to ten najbliżej środka zdjęcia.

Ponieważ jest to również najwyższy szczyt w całych Dolomitach, jest on celem wypraw bardzo wielu górskich turystów.

 

Wejście na wierzchołek Punta Penia nie jest zbyt trudne technicznie. Łagodną granią, która na zdjęciu opada powoli za zachód 〈w prawo〉 prowadzi ferrata, jedna z najstarszych w Dolomitach.

Jedyną techniczną trudność stanowi wyłącznie potężny lodowiec Marmolady, który bardzo dobrze jest widoczny na panoramach dostępnych w galerii. Proszę zwrócić uwagę, jak zmienia się wielkość pokrywy lodowca w zależności od pory roku.

To właśnie aktualne warunki na lodowcu, które każdego roku mogą się różnić oraz własne predyspozycje i umiejętności powinny decydować, kiedy i którą drogę należy wybrać do wejścia i zejścia z tego szczytu.

masyw centralny od północy


Masyw centralny Marmolady od północy to jeden z piękniejszych widoków w całych Dolomitach. To przede wszystkim, potężny skalny monument z ogromnymi dwoma skalnymi barierami po lewej 〈wschodniej〉 stronie oraz pięknym wierzchołkiem Gran Vernel po prawej 〈zachodniej〉 stronie. Do tego dochodzi wspaniały lodowiec na środku u stóp, którego lśni tafla, wyjątkowo pasującego tutaj sztucznego Lago di Fedaia.

 

Polecam galerię Marmolada i Gran Vernel, w której to właśnie ten zachodni strażnik dworu Królowej jest głównym bohaterem. Wspaniałe gładkie ściany tego szczytu o kształcie płetw rekina są ozdobą tego miejsca i dodają uroku całości. Są również niezwykłym kontrastem do wielkich płaszczyzn tego monumentalnego masywu centralnego.

Pomiędzy wierzchołkiem Punta Penia a Gran Vernel, znajduje się Forcella della Marmolada 〈2896m〉, która jest widoczna na wielu zdjęciach polecanej wyżej galerii. To jedyne dla turystów, łatwo dostępne przejście z północy na południe przez masyw centralny. Oczywiście pod warunkiem, że po północnej stronie stopnieją śniegi na tyle, że można bezpiecznie dojść do tej przełączki. Z reguły każdego roku, już na początku sierpnia raki nie są potrzebne na przejście tego odcinka lodowca. Nieco wcześniej, czyli w lipcu jest już na tyle mocno wydeptana ścieżka, że można nią bez raków dojść bezpiecznie do przełączki. Natomiast koniec lata i początek jesieni, który z reguły już tu przychodzi we wrześniu, może się charakteryzować, że na tej trasie już będzie dużo świeżego, mało stabilnego i przez to niebezpiecznego śniegu.

masyw centralny od południa


Tak jak niezwykłe i różnorodne są Dolomity, taka jest również Marmolada. Południowa strona masywu w niczym nie przypomina tego, co możemy zobaczyć od północy i czym z reguły się zachwycamy. Patrząc na południową stronę masywu centralnego można powiedzieć tylko tyle, że jest to oaza niedostępności.

Na zdjęciu 〈powyżej〉 widok Marmolady od południowego-wschodu w czasie letniego poranka. Na tej ponad 5km niedostępnej skalnej barierze jeszcze dziś znajdują się drogi wspinaczkowe, które nie zostały pokonane klasycznie w całości.

Niestety, na tym zdjęciu nie widać szczytu Gran Vernel, który zasłania długa południowa ściana. Ale znajduje się on zaraz za widocznym tu głównym, najwyższym wierzchołkiem. Tam właśnie jest Forcella Marmolada i jedyne przejściem przez ten skalny i niedostępny mur.

Polecam dużą panoramę Marmolady od południa, jak jest w galerii panoram. Widać na niej całą południową ścianę, a krajobraz ten należy do jednych z bardzie niezwykłych. Ale taka jest właśnie Marmolada i wielki skalny płaskowyż w Masywie Pale di San Martino, nie przez przypadek nazwany Pustynią Tatarów.


Marmolada

szczyt Colac na zachód od masywu centralnego


Na jednej z panoram masywu centralnego od północy, w prawym dolnym rogu widać malutki szczyt. To właśnie Colac. Widać go również bardzo dobrze na obu panoramach Marmolady od zachodu, szczególnie na tej drugiej. To ten pierwszy po prawej w pełnym słońcu.

Colac 〈2715m〉 nie jest szczytem wysokim, ale ładnym, położonym w bardzo dobrym krajobrazowo miejscu. Na zdjęciu 〈poniżej〉 Colac od północy, z której to strony prezentuje się bardzo ciekawie.

Wystarczy tylko dodać, że w rejonie tego szczytu znajdują się trzy ferraty, by już zrozumieć, dlaczego cieszy się on tak dużą popularnością.

 

Na wierzchołek tego szczytu prowadzi typowa popołudniowa ferrata. Co prawda nie ma takiej klasyfikacji, ale właśnie tak w dużym skrócie można powiedzieć o Via ferracie dei Finanzieri. Trasa nie jest długa, a prawie pod samą ferratę doprowadza kolejka linowa z miasteczka Alba. Jeżeli do tego dołożymy fakt, że ferrata biegnie dokładnie zachodnią ścianą szczytu gdzie słońce pada dopiero po południu, to mamy akurat wytłumaczenie, dlaczego jest to wycieczka na drugą część dnia.

Polecam zamieszczony tutaj widok Colaca od północnego-zachodu, na którym widać ścianę z ferratą Finanzieri. Osobiście jednak radzę na wyprawę ruszyć nieco przed południem tak, żeby na szczycie być nie później niż około godziny 14-15tej. A to, dlatego że wtedy schodząc ze szczytu trasą prowadzącą po wschodniej stronie, mamy przed sobą idealnie oświetloną całą zachodnią stronę Marmolady.


Marmolada

grzbiet północny i szczyt La Mesola


Na północ od centralnego masywu Marmolady znajduje się długi skalny grzbiet, poprzecinany licznymi szlakami turystycznymi. W zasadzie jest to grań oddzielająca Marmoladę od masywu Selli. Biorąc jednak pod uwagę specyficzna budowę Selli, którą ja zawsze porównuję do wyrośniętego ciasteczka, grań ta jest geograficznie zaliczana do masywu Marmolady.

Całą tą grań można zobaczyć na jednej z panoram. Dodam tylko, że przedstawia ona widok od północy, czyli z okolic masywu Sella. Zatem proszę się dokładnie przyjrzeć, gdyż właśnie za tą granią widać nieco Marmoladę i o wiele lepiej wierzchołek szczytu Gran Vernel.

Kulminacją tej grani jest nietypowy jak na Dolomity szczyt La Mesola 〈2727m〉, na zdjęciu 〈poniżej〉 widoczny od północnej strony. To kolejne bardzo popularne wśród turystów miejsce.

Znajdują się tutaj ładne i ciekawe szlaki, bardzo trudna Via ferrata delle Trincee, no i oczywiście kolejka linowa z miasteczka Arabba prawie pod sam wierzchołek. Co prawda nie wszyscy lubią taką mieszankę, ale każdy znajdzie tu miejsce dla siebie.

Nie przypadkiem pierwsze zdjęcie na tej stronie przedstawia potężną armatę. To właśnie Marmolada była miejscem największych i najbardziej zaciętych walk w czasie I Wojny Światowej. A nazwa ferraty prowadzącej na szczyt La Mesola, w dosłownym tłumaczeniu to nic innego jak transzeje, czyli dla mniej obeznanych z tematem wojskowe okopy.

Nie tylko nazwa, ale przede wszystkim trasa prowadzi przez miejsca, z których to żołnierze prowadzili ostrzał w kierunku Marmolady. Proszę zobaczyć opis przełęczy Pordoi, a wyjaśni się, kto z kim tutaj walczył. Czyli mamy tu kolejne miejsce takie jak Cinque Torri i Forte Tre Sassi.

 

Marmolada

rejon południowy


Na południe od centralnego masywu Marmolady znajduje się długi na około 30km górski grzbiet. Nie ma ona charakteru jednolitej długiej grani, lecz można w nim odróżnić kilka charakterystycznych fragmentów. Są to:
- położony najbliżej Marmolady szczyt Ombreta;
- znajdująca się nieco niżej na południe, bardzo ładna postrzępiona skalna grań, nad którą góruje wierzchołek Cima del Uomo;
- na zachodnim skraju jest mała, ale ciekawa skalna grupa Valacia;
- kilka mniejszych szczytów na wschodnim skraju, o tyle interesujących, że poprowadzono na nie bardzo ciekawe i różnorodne ferraty.

Polecam zdjęcia 〈poniżej〉, na których widać fragmenty tego rejonu.


Legenda:

  ◊  czerwona gwiazdka - główny wierzchołek Marmolady od zachodu,
  ◊  zielona błyskawica: - Gran Vernel,
  ◊  biała błyskawica - Passo Ombretta,
  ◊  fioletowa błyskawica - szczyt Ombretta,
  ◊  pomarańczowa błyskawica - zachodnia ściana szczytu Colac,
  ◊  pomarańczowa gwiazdka - wierzchołek szczytu Cima del Uomo, a za nim jest Passo Pelegrino.

Dalej na zachód, czyli nieco z prawej strony tej panoramy, niestety nie widoczna tutaj, znajduje się grupa Valacia, która jest na kolejnym zdjęciu poniżej.

 

Widoczna na zdjęciu 〈poniżej〉 to zachodni skraj masywu Marmolady, bardzo dobrze widoczny z okolic popularnego kempingu Rosengarten w Pozza di Fassa.

W rejonie tej małej skalnej grupy znajdują się bardzo ładne szlaki i jedna średnio trudna ferrata. Jest również chatka biwakowa, która umożliwia zorganizowanie wspaniałej kilkudniowej wyprawy.

Uwaga:

W nowym opisie masywu Sasso Lungo, w którym jest opis rekonesansu ze szlaków oraz ferraty Schustera, znajdą się nowe panoramy całego tego rejonu Marmolady.

 

Marmolada

ferraty


Zgodnie z prezentowanym przewodnikiem, wszystkich ferrat w masywie Marmolady jest czternaście. Do tego dochodzą szlaki, które są na wielu odcinkach ubezpieczone i w zasadzie dla własnego bezpieczeństwa tam również jest wskazanie posiadanie całego wymaganego sprzętu. Na stronach tego serwisu prezentuje tylko niektóre z nich.

Proszę również pamiętać, że Dolomity to góry duże i osobiście nie jestem w stanie na bieżąco śledzić i sprawdzać, czy wszystkie tutaj prezentowane ferraty są aktualnie dostępne. Czy np. aktualnie nie są prowadzone prace remontowe lub po prostu zdjęto ubezpieczenia już na stałe. Dlatego radzę przed wyruszeniem na trasy z ferratami, sprawdzić w najbliższym schronisku czy ferrata jest aktualnie dostępna.

Proszę nie liczyć na to, że w miejscu startu będzie czekała tablica z informacją: od dziś nieczynne, bo wczoraj zdjęliśmy poręczówki. A zaręczam, że są takie przypadki! Ale są i miłe niespodzianki, w 2012r. pod koniec lata zakonczono remont Ferraty Eterna.

Do wykazu ferrat dopisałem jeszcze dwie nowe ferraty, kórych jeszcze nie opisałem na tej stronie. Tak się składa, że obie są w rejonie wspaniałem doliny, jaką jest Val San Nicolo. Postaram się w miarę szybko coś o nich napisać zwłaszcza że pierwsze zdjęcia już z tej okolicy mam.


ferraty

w masywie centralnym


 

1)  Ferrata Marmolada - Cresta Ovest - prowadzi na główny wierzchołek masywu Punta Penia 〈3343m〉. Właściwa ferrata zaczyna się na Forcella della Marmolada 〈2896m〉, czyli przełączce po zachodniej stronie - 〈widoczna na wielu zdjęciach serwisu, pomiędzy Marmoladą a Gran Vernel〉. Z tego powodu można do tej ferraty dojść od południa i od północy. Oba podejścia są całkowicie różne.

 - Forcella Marmolada - od południa: w podejściu omijamy długie podejście lodowcem, które w zależności od warunków na lodowcu może być nieprzyjemne i niebezpieczne. Do ferraty prowadzi szlak nr-606 od Rifugio Contrin 〈2016m〉, a czas dojścia od schroniska to 2h 3/4h. Jeśli nie nocujemy w schronisku możemy iść bezpośrednio z parkingu w rejonie kolejki linowej w Alba. Trzeba wtedy doliczyć około 1h 3/4 na dojście do schroniska. Jeśli wybieramy ten wariant powinniśmy się jednak liczyć z zejściem lodowcem i wyposażyć w niezbędny do tego sprzęt. A to, dlatego że po tych sztucznych ułatwieniach, co są na ferracie dużo gorzej się schodzi niż wchodzi.

 - Forcella Marmolada - od północy: wariant ten jest związany z podejściem lodowcem na północnym zboczu Marmolady, zatem konieczne jest posiadanie niezbędnego sprzętu, czyli raków i czekana. O ile pod koniec lata na dole lodowca jest już mocno wydeptana ścieżka, po której można podejść bez raków, o tyle w górnej jego części, a szczególnie przy zejściu ze szczytu sprzęt jest niezbędny. Podejście rozpoczyna się przy Rifugio Pian dei Fiacconi 〈2626m〉 i prowadzi szlakiem nr-606 na przełęcz omijając znany grzebień od prawej, zachodniej strony. To 400m podejście zajmuje około 2h.

 Ferrata Marmolada - jest to ferrata bardzo trudna, ale dość krótka z różnicą wysokości 450m na przejście, których potrzeba 1h 1/2. Trasa ferraty ściśle prowadzi filarem o mocnej litej skale, w dużej ekspozycji z licznymi sztucznymi ułatwieniami.
Trasa zejściowa prowadzi ze szczytu wprost na północ w stronę grzebienia, a następnie jego zachodnią stroną po głównym lodowcu do Rifugio Al Giacciaio 〈2700m〉, które znajduje się na jego skraju. Czas potrzebny na zejście ze szczytu nad samo jezioro to około 3h.

 

2)  Via Eterna, Brigata Cadore - to kolejna bardzo trudna ferrata w masywie centralnym. Ferrata prowadzi na wschodni szczyt masywu Marmolady wielkim filarem o różnicy wysokości 775m. Ten filar jak łuk pnie się z nad jeziora Fedaia. Ferata jest już opisana w serwisie 〈 tutaj 〉, jako jedna z bardzo trudnych tras.


Uwaga:

W 2012r. ferrata została ponownie otwarta, co pewnie bardzo ucieszyło wielu turystów, choć jak byłem tam w następne wakacje, to pięknego słonecznego dnia, w samym środku wakacji na trasie wraz z nami było tylko osiem osób.


ferraty

w rejonie szczytu Colac


 

3)  Via ferrata dei Finanzieri - prowadzi na szczyt Colac 〈2715m〉 od zachodniej strony. Jest to trudna ferrata i bardzo wymagająca, gdyż prowadzi ponad 500m stromą ścianą.

4)  Sentiero attrezzato Colac - to w zasadzie droga zejściowa ze szczytu Colac. Jest to ferrata średniej trudności, prowadzi ciekawą i bardzo różnorodną trasą po wschodniej stronie szczytu.


Obie ferraty są opisane szczegółowo 〈 tutaj 〉. Polecam ten opis wszystkim, gdyż mało który przewodnik podaje informację o możliwości zdobycia tego szczytu średnio trudną trasą, co powinno zainteresować wszystkich zaczynających poznawać dolomitowe ferraty.

5)  Sentiero attrezzato Lino Pederiva - prowadzi najpierw długą zachodnią granią szczytu Sass de Roca 〈2618m〉 a następnie południowym zboczem szczytu. Ten odcinek na mapach oznakowany jest, jako szlak nr-613b. Z miejsca, w którym ferrata zbacza z grani na południową ścianę, można dalej kontynuować wejście na sam wierzchołek Sass de Roca. Ze szczytu następnie trzeba wrócić do tego samego miejsca. Po czym można dalej iść ferratą na wschód, aż do końca szlaku nr-613b. Następnie najlepiej wrócić na północ szlakiem nr-613 i poprzez przełączkę Neigra obejść ten szczyt dookoła. Jest to ferrata łatwa i prowadzi w przepięknej okolicy. Najwygodniej jest dojść ze wspomnianej wyżej kolejki linowej szlakiem nr-644. Przejście ferraty, około 3h 30min, plus drugie tyle na dojście i powrót do doliny.


ferraty

grzbiet północny i ferrata Trincee na wierzchołek La Mesola


 

6)  Via ferrata delle Trincee - prowadzi na szczyt La Mesola 〈2727m〉. Do tej ferraty jest również dogodny dostęp od północy. Z rejonu Passo Pordoi szlakiem nr-680 lub wygodniej kolejką linową z Arabby. Panoramy z tej ferraty zaliczane są do najładniejszych, ale kolejka linowa z Arabby powoduje, że jest ona łatwo dostępna i można na niej iść w długiej kolejce.


Nowość:

Ferrata ta jest opisana w serwisie 〈 tutaj 〉, jako jedna z najtrudniejszych dolomitowych tras.


ferraty

w rejonie południowym


Ferraty znajdujące się na południe od Marmolady są opisane w następującej kolejności:
- pierwsza, czyli Sentiero attrezzato Cime dell Ombretta znajduje się najbliżej na południe od wierzchołka głównego Marmolady;
- wszystkie następne zlokalizowane są na bardzo długiej grani, która jest na południowym skraju masywu i są opisywane według ich położenia, zaczynając od strony wschodniej.

7)  Sentiero attrezzato Cime dell Ombretta - to ferrata, na której miłośnicy wielkich ścian i trudności na pewno będą zawiedzeni. A to, dlatego że sama ferrata jest wyjątkowo krótka, gdyż prowadzi przez 60m skalny próg, jaki zamyka od południa wielki kocioł pod szczytem Ombretta. Tak dla ścisłości to ten skalny prób to końcówka długiego żebra, jakie odchodzi na zachód od szczytu Sasso Vernale 〈3058〉.
Trasa tej ferraty ma wspaniałą historię. W 1901 roku dwóch ówczesnych przewodników M. Bettega i B. Zagonel prowadziło tą ścieżką Beatrice Tomasson na szczyty Ombretty. Internetowi szperacze mogą szybko odszukać ciekawe informacje o tej niezwykłej pasjonatce gór, jaką była Beatrice Tomasson i zobaczyć, w jakim to kapeluszu zdobywała Dolomity.
Lokalizacja Cime Ombretta 〈3011m〉 jest wspaniała. Z wierzchołka Ombretty jest 1km do wierzchołka Punta Penia! Najwygodniej dojść do tej ferraty od zachodu z parkingu kolejki linowej Solagna. Czas łączny przejścia całej trasy z tego miejsca i powrót to około 9-10h. Trasa tej ferraty jest dobrze widoczna ze szczytu Colac 〈trzecia opisana ferrata〉. Można na tą ferratę dojść również od wschodu, od strony kempingu Marmolada w Malga Ciapella. Ale wtedy trasa będzie dłuższa i wypadnie nam wracać w nocy lub zabiwakować w jednym ze schronów turystycznych, które uwaga! są w sezonie z reguły zajęte.

8)  Via ferrata Paolin-Piccolin - ferrata prowadzi granią szczytu Cima dell Auta Orientale 〈2624m〉. Jest to ferrata średniej trudności, która pozwala poznać masyw Marmolady od południowego-wschodu. Dogodne dojście do ferraty jest doliną Franzedas wprost od kempingu w Malga Ciapella. Czas przejścia ferraty, która tworzy pętlę wokół szczytu to około 3h, plus tradycyjnie czas na dojście.

Dwie następne ferraty opisane jako nr: 9) i 10) znajdują się w bliskiej okolicy, nieco na zachód od szczytu Cima dell Uomo, który jest najwyższym wierzchołkiem całej tej południowej grani.

Ferrata nr: 11) czyli Alta via Bruno Federspiel, jest jeszcze bardziej wysunięta na zachód i jest to w zasadzie końcówka południowej grani.

Samo zakończenie południowej grani jest niezwykłe, gdyż przypomina ogromny wachlarz lub jak ktoś woli czubek na głowie ptaka dudka. To właśnie mała grupa górska Valacia. Tam jest ostatnia z prezentowanych ferrat, czyli nr: 12).

9)  Sentiero della Cima del Colbel - prowadzi południowym filarem na wierzchołek szczytu Cima Colbel 〈2805〉. Jest to ferrata średniej trudności i w zasadzie łączona jest z ferratą nr-10, gdyż obie pozwalają przejść bardzo długi odcinek grani.

10)  Alta via Bepi Zac - to średniej trudności ferrata, którą tworzą ubezpieczone odcinki szlaku nr-637. To typowa ferrata graniowa, którą również można połączyć z następną. Ponieważ trasa jest bardzo długa, przy przejściu całości można skorzystać ze schroniska Rif. Passo delle Selle, przez którą prowadzi.

11)  Alta via Bruno Federspiel - identycznie jak poprzednia, to również jest ferrata graniowa. Znajduje się na szlaku nr-616. Szlak jest wyjątkowo długi, bo ma ponad 5km. Kilka ubezpieczonym miejsc posiada średni stopień trudności.

12)  Via ferrata Franco Gadotti - to ferrata zlokalizowana w grupie Valacia. Prowadzi ona od chatki biwakowej Zeni, wschodnią ścianą i wyprowadza na małą przełączkę pomiędzy dwoma wierzchołkami. Są nimi Sass da les Doudes 〈2446m〉 i Sass Aut 〈2555m〉. Jest to ferrata o średniej trudności. Zwracam uwagę, że cała znajdująca się tam grań posiada sztuczne ułatwienia. Pozwala to przejść granią do miejsca oznaczonego na mapie, jako Punta de Valacia 〈2637m〉. Wysokość wskazywałaby, że to jest pokaźny szczyt. Natomiast patrząc od południa na to miejsce można powiedzieć, że to wierzchołek wzgórza, na który prowadzi spacerowy szlak.

Miłośnikom górskich krajobrazów i panoram zdradzę, że Punta de Valacia to najlepsze miejsce w całych Dolomitach! Może po następnych wakacjach na stronie gdzie warto być? - znajdzie się opis tego miejsca.

 

Marmolada

jak zwiedzać?


Masyw Marmolady jest ogromny i niezwykle różnorodny. Bardzo trudno go w skrócie opisać. Jeszcze trudniej odpowiedzieć na pytanie: jak go zwiedzać? Prawda jest taka, że każdy tutaj znajdzie dla siebie miejsca ciekawe. Dużo schronisk i kilka pól namiotowych pozwalają zorganizować sobie wyprawę taką, jaką się lubi. Czyli można z bazy na kempingu wyruszać na jednodniowe wycieczki, ale zaznaczam, że wysokości na trasach są znaczne. A miłośnicy długich tras mogą oczywiście nocować po schroniskach lub chatkach biwakowych. Ale zaznaczam, że w szczycie sezonu jest tutaj wyjątkowo dużo turystów.

 

Jest jeszcze jeden sposób na poznanie Marmolady. Wszystkim miłośnikom górskich wędrówek, którzy wędrują po szlakach w Dolomitach zwracam uwagę na to, że Marmolada jest najwyższym szczytem tych gór. Powoduje to, że czasami mamy okazję zobaczyć Marmoladę i zrobić jej zdjęcie, w najmniej oczekiwanej chwili. Dowodem na to, jest to jedno zdjęcie z rekonesansu w różanym ogrodzie Catinaccio, które polecam w galerii zachodnie klimaty.


wykaz

wszystkich stron w serwisie tematycznie związanych z Marmoladą


 

podsumowanie


◊  Marmolada opisana jest w Nr-27 tego czasopisma.

◊  Masyw Marmolady jest na mapie: Tabacco nr-07.

© wdolomitach.pl
strona główna