Sella   -   Piz Boe  〈3152m〉
To wspaniały i potężny masyw z niezwykłą jak na Dolomity doliną Val de Mesdi oraz jedną z najładniejszych ferrat Brigata Tridentina. W masywie Selli jest również najłatwiej osiągalny turystycznie szczyt 3-tysięczny, na który jednocześnie prowadzi jedna z najtrudniejszych i najbardziej siłowych ferrat.
 

Sella znajduje się prawie w środku Dolomitów. Na południu graniczy z Królową Dolomitów, od której oddziela ją ciekawy grzbiet ze szczytem La Mesola. Ten jednak zaliczany jest jeszcze do masywu Marmolady. Na północy znajdują się już masywy Puez i Conturines, za którymi kończą się już Dolomity.


polecam w serwisie


Uzupełnieniem opisu jest wycieczka kolejką linową z Passo Pordoi na Piz Boe. Prezentuje ona najbardziej znane i najliczniej odwiedzane miejsca w całym masywie Selli.

Jak oznaczenia stron Świata na kompasie, tak Sella otoczona jest czterema przełęczami. Z północy Passo Gardena, ze wschodu Passo Campolongo, z południa Passo Pordoi 〈na samej górze〉 i z zachodu Passo Sella. Wszystkie te przełęcze są już opisane w serwisie.

Polecam również mapkę masywu Selli, która znajduje się serwisie, a odnośnik jest na samym dole.

Specyfikę lokalizacji Selli widać szczególnie wiosną i na początku lata. To dość długo leżący śnieg na najwyższym szczycie całego masywu. Na zdjęciu 〈poniżej〉 Sella od wschodu, właśnie na początku lata.

W żadnym masywie leżącym poniżej Marmolady, o tej porze roku prawie już nie ma śniegu, który zalega miejscami tylko w stromych i słabo nasłonecznionych żlebach.


Sella


Każdy patrzący na masyw Selli, od razu zauważy jej tarasowych charakter. Z tego powodu, nie jest to rejon w którym można iść na łatwe i dostępne dla wszystkich wycieczki.

Bardzo strome i miejscami prawie gładkie ściany Selli są miejscem ulubionym przez wspinaczy. Właśnie przez progi takich tarasów, prowadzą najtrudniejsze ferraty, jakie się w tym masywie znajdują.

 

Jednym z nielicznych miejsc w masywie Selli, nadającym się na ciekawą, ale długą i trudną wycieczkę szlakami jest Val de Mesdi. Ta długa i stroma dolina wcina się w cały masyw od północnego-wschodu. Prowadzi tam szlak nr-651, którym można dojść aż do Rifugio Boe, a następnie na wierzchołek Piz Boe.

Niestety, nie ma krótkiej alternatywnej trasy powrotu i wracać trzeba tą samą trasą chyba, że zdecydujemy się na nocleg w jednym ze schronisk i postanowimy wracać do innego miejsca niż start.


Piz Boe 〈3152m〉


Najwyższym szczytem masywu jest Piz Boe 〈3152m〉, który jest najłatwiej osiągalnym szczytem 3-tys. w Dolomitach. Ma to oczywiście swoje odzwierciedlenie, zarówno na szlakach jak i na samym wierzchołku.

Pomimo tego, że w Dolomitach jest bardzo dużo miejsc ładniejszych od masywu Selli i trasy na Piz Boe, warto poświęcić ten jeden dzień i wybrać się na tą wycieczkę. Myślę, że w podjęciu decyzji pomocny będzie opis tej wycieczki, w którym jest wyjątkowo dużo zdjęć, zatem wiadomo, czego można oczekiwać na szlaku.

Na zdjęciu 〈poniżej〉 Piz Boe widoczny od zachodu z rejonu Sasso Lungo. Na pierwszym planie z prawej strony, widoczny jest wierzchołek Sas de Pordoi 〈2950m〉 i górna stacja kolejki linowej z Passo Pordoi.

W głębi natomiast znajduje się cel wycieczek, czyli Piz Boe. Jak to miejsce wygląda z bliska, można się przekonać w galerii panoram zamieszczonej na samym początku.

 

od południa z Passo Pordoi


Passo Pordoi to szeroka i rozłożysta przełęcz na południowym skraju masywu Selli. Wygląda ona szczególnie ładnie pod koniec lata i na początku dolomitowej jesieni, która przychodzi tutaj wyjątkowo szybko. Z przełęczy, która po sezonie turystycznym jest z reguły całkowicie pusta, można się wybrać na bardzo ciekawe piesze wycieczki. Jest tutaj również kolejka linowa, którą podąża w górę większość turystów udających się na Piz Boe.

 

Na zdjęciu 〈powyżej〉 południowy skraj masywu Selli wprost nad Passo Pordoi. Pierwszy szczyt od lewej, to Sas de Pordoi. Na wierzchołku widoczna górna stacja kolejki linowej. Pod szczytem ogromny żleb, którym prowadzi szlak nr-627.


jak zwiedzać?


 

Sella to masyw bardzo charakterystyczny. Nie ma tutaj wspaniałych i bardzo widokowych tras turystycznych, jakie są w Catinaccio czy Pale di San Martino. W zasadzie jest to masyw, który najbardziej lubią wspinacze i miłośnicy trudnych ferrat. Większość turystów podróżujących i zwiedzających Dolomity, przyjeżdża tutaj tylko na jedną lub dwie wycieczki.

Pomimo trudności z zaparkowaniem auta na przełęczy Pordoi, dużej ilości turystów na szlaku, braku miejsca i spokoju na szczycie Piz Boe - warto tu przyjechać i wejść na ten szczyt. Gdyż właśnie tak różnorodne są Dolomity.

Na zdjęciu 〈obok〉 schronisko na Forcella de Pordoi i górna stacja kolejki linowej na wierzchołku Sas de Pordoi.

A kto lubi takie miejsca, a chciałby je poznać w ciszy i spokoju, powinien tu przyjechać właśnie na końcu lata lub na samym początku jesieni, zanim spadnie śnieg i spowoduje, że szlaki będą zamarznięte i niebezpieczne.

 

ferraty


Wszystkich ferrat w masywie Selli jest sześć. Są one rozlokowane bardzo charakterystycznie, gdyż cztery najciekawsze, ale również najtrudniejsze ferraty, znajdują się prawie na czterech geograficznych stronach masywu.

ferrata dostępna od południa:

1)  Via attrezzata Cesare Piazzetta - Piz Boe 〈3152m〉. Ta bardzo trudna ferrata znajduje się w rejonie Passo Sella, do której prowadzi ścieżka z przełęczy przebiegająca w pobliżu Mauzoleum. To właśnie bardzo charakterystyczny budynek, widoczny na miniaturce na samej górze strony. Pierwsze podejście to ścieżka w żlebie, która wyprowadza na pierwszy uskok masywu. Sama ferrata jest dość krótka i prowadzi tylko jedną ścianą. Jest to około 300m drugi skalny uskok, tak charakterystyczny dla masywu. To właśnie ten pionowy uskok, stanowi o trudności ferraty. Można go przejść albo siłowo wspinając się po poręczówce, albo technicznie klasyczną wspinaczką. Dlatego większość ocenia tą ferratę, jako typowo siłową. Po przejściu tego uskoku do szczytu pozostaje już tylko długi prosty filar. Wejście ta bardzo trudną ferratą na szczyt zajmuje minimum 4h 30min. Tam zapewne, jeżeli kursuje kolejka będą tłumy turystów... tak dla przestrogi...

ferrata dostępna od zachodu:

2)  Via ferrata delle Mescules - jest to ferrata, która prowadzi na Piz Selva 〈2941m〉. Ferrata Mescules powstała w 1910r i jest jedną z najstarszych. Ferrata jest bardzo trudna technicznie i wyczerpująca fizycznie, gdyż prowadzi przez dwa skalne progi, łącznie około 600m. Zejście ze szczytu długim okrężnym trawersem, więc jest to wyprawa na cały długi dzień.

ferraty dostępne od północy:


3)  Via ferrata Brigata Tridentina - prowadzi do schroniska Franco Cavazza al Pisciadu 〈2585m〉.

To trudna ferrata poprowadzona na północnym skraju masywu. Najdogodniej na ferratę wyjść z parkingu na drodze nr-243 prowadzącej z Corvary na Passo Gardena. Oznakowany parking znajduje się na jednym z zakrętów, kiedy droga zaczyna się ostro piąć na pobliską przełęcz. Na ferratę można się również wybrać bezpośrednio z kempingu Colvosco z Corvary lub z przełęczy Gardena. Jest to o tyle ważne, gdyż wracać z ferraty możemy kilkoma szlakami, na różne strony. Dlatego lepiej wcześniej zaplanować cały wariant wyprawy.

Ferrata Brigata Tridentina prowadzi 380m północnym zboczem szczytu Torre Exner 〈2494m〉. Ferratę rozpoczyna 50m mały próg skalny, dalsze 200m to stroma dobrze urzeźbiona ściana, a później jest już bardzo stromo! Dlatego tutaj twórcy ferraty przewidzieli możliwość zejścia i dokończenie trasy szlakiem. Tych, którzy postanowią iść dalej czeka przejście najtrudniejszego, lecz najpiękniejszego odcinka ferraty. Rozpoczyna się on dwoma drabinami na największej stromiźnie, a kończy oryginalnym wiszącym mostkiem.

Via ferrata Brigata Tridentina kończy się w wysokogórskiej dolinie, przy schronisku Cavazza na wysokości 2585m. Tutaj w zależności od tego jak zaplanowaliśmy powrót, możemy wybrać szlak nr-666 prowadzący na Passo Gardena lub szlak nr-676, którym zejdziemy do doliny Val de Mesdi, a następnie do Corvary. Oba szlaki to typowe drogi wysokogórskie z licznymi ułatwieniami na trasie. Natomiast najbardziej wytrwali, o ile pozwoli im na to pogoda i czas, mogą wejść na jeden z okolicznych szczytów. A do wyboru jest Cima Pisciadu 〈2983m〉 lub Col de Mesoles 〈2615m〉. Na końcu tylko jedna uwaga, na ferratę należy wyjść jak najszybciej rano. A to z dwóch powodów, możliwe tłumy na ferracie oraz oświetlenie - ważne dla osób robiących zdjęcia. Ferrata prowadzi ścianą północną, następnie przechodzimy na stronę wschodnią, a kończymy z widokiem na południe. Wychodząc rano mamy szansę iść za słońcem i zrobić piękne zdjęcia okolic.

Czas przejścia 〈łącznie około 7h〉:
     a) z parkingu na drodze nr-243 〈1956m〉, do podstawy szczytu Torre Exner 〈2070m〉 - 40min;
     b) ferratą na szczyt Torre Exner 〈2450m〉 - 1h 30min;
     c) z ferraty do schroniska Pisciadu 〈2585m〉 - 25min;
     d) od schroniska na szczyt Cima Pisciadu 〈2985m〉 - około 2h;
     e) powrót ze szczytu na parking - minimum 2h 30min, w zależności od wybranej drogi.


4)  Via ferrata parate S - prowadzi na szczyt Piz dal Lec de Boe 〈2911m〉.

To trudna ferrata na północno-wschodnim skraju masywu Sella, który w słoneczny dzień rzuca cień na Corvarę. Niestety prawie pod samą ferratę prowadzi kolejka linowa, więc w szczycie sezonu można być nie mile zaskoczonym. Ale są i pozytywne strony tej kolejki linowej. Na ferratę można się wybrać w dniu, kiedy pogoda jest zbyt niepewna jak na długą wyprawę. Lub w dniu, kiedy mamy zamiar dłużej pospać i odpocząć, a szkoda nam zmarnować na lenistwie cały dzień. Ale zaznaczam, że jest to ferrata trudna i posiada kilka odcinków wymagających uwagi i wprawy. Ferrata prowadzi przez typowy dla Dolomitów teren, czyli jest to pionowa ściana 〈z drabinami na ostatnim odcinku ferraty〉, poprzecinana wąskimi uskokami, które należy przejść na czubkach butów, przesuwając się twarzą do ściany.

Ferrata jest dość krótka jak na ten masyw. Podejście od kolejki linowej to tylko 15min. Ściana szczytu liczy 350m, której przejście zajmie około 1h 30min. Na szczęście na ferracie nie ma mijanek, gdyż zejście ze szczytu prowadzi łagodnym filarem. Z ferraty można wrócić do górnej stacji kolejki linowej lub wybrać bardzo widokowy, miejscami ubezpieczony szlak na wschód w stronę dolnej stacji kolejki linowej Crep de Mont 〈2198m〉. Czas zejścia 1h 30min i drugie tyle na dojście do Corvary.

ferraty dostępne od wschodu:


5)  Ferrata Lichtenfels - Piz Boe 〈3152m〉 - ferrata łatwa.

6)  Via ferrata Vallon - Piz Boe 〈3152m〉 - ferrata średnio trudna.

Obie ferraty znajdują się na szlakach prowadzących na najwyższy wierzchołek masywu. Ferrata Lichtenfels znajduje się na szlaku nr-672, w miejscu gdzie łączy się on ze szlakiem nr-638 przy schronisku Utia F. Kostner. Bardziej na północ, po drugiej stronie szczytu Pizes di Vallon, na nienumerowanej ścieżce znajduje się druga z tych ferrat.

Na północnym wschodzie od Piz Boe znajduje się dość dużo szlaków i ścieżek, przez które można poprowadzić bardzo ciekawą trasę. Najdogodniejszym miejscem wyjściowym w ten rejon Selli jest Passo Campolongo.


podsumowanie


◊  W Vademecum na stronie z mapkami oraz 〈tutaj〉 znajduje się mapka masywu Sella, którą polecam przy planowaniu wycieczek. Mapa prezentuje masyw od północnego wschodu, akurat w miejscu gdzie zaczyna się Val de Mesdi.

◊  Sella opisana jest w Nr-24 tego czasopisma.

◊  Masyw Sella jest na mapie: Tabacco nr-07.

© wdolomitach.pl
strona główna