Tofane   -   Tofana di Mezzo  〈3244m〉
To masyw nad Cortiną d’Ampezzo, w którym jest dosłownie wszystko, czyli wspaniałe szlaki, niezwykłe ferraty, dużo świstaków, a jak ktoś będzie miał szczęście to i zobaczy kozice. Tofane to takie miejsce, w którym można wędrować przez kilka dni i się nie znudzi.
 

Masyw Tofane jest jednym z większych masywów, widocznym z bardzo daleka. Na zdjęciu 〈miniaturka na górze〉 widok Tofane od zachodu, aż z rejonu Passo Pordoi. Masyw ten jest również jednym z częściej odwiedzanych, a to z powodu sieci kolejek linowych prowadzących tutaj z Cortiny d’Ampezzo. Widać to niestety na szlakach i ferratach, które się tam znajdują. Opis masywu Tofane proponuję rozpocząć od małej galerii z panoramami.


polecam w serwisie


W dziale Szlaki znajduje się relacja poznajemy Tofane, która prowadzi szlakami przez najczęściej odwiedzane miejsca masywu. Są również opisy w dziale Ferraty. pierwsza, to ferrata Ettore Bovero, która prowadzi na mały szczyt Col Rosa. Znajduje się na północnym skraju potężnej Tofane i najczęściej ginie w cieniu tego kolosa.

W serwisie pojawił się opis trasy prowadzącej na wierzchołek Tofana de Roses. Polecam ten opis wszystkim, nie tylko miłośnikom ferrat, ale również pozostałym turystom. Tofana de Rozes jest najwyższym szczytem w Dolomitach dostępnym dla turystów do wejścia, na który nie trzeba posiadać sprzętu ubezpieczającego. Ale zaznaczam, że wysokośś szczytu oraz warunki śniegowe, jakie panują tutaj nawet w środku lata, stawiają wysokie wymagania odnośnie znajomości gór i umiejętności poruszania się na trasach na tak wysokie szczyty.

Zdjęcia Tofane znajdują się w kilku galeriach. Są również ilustracją kilku opisów, z których polecam stronę poradnik z działu Fotografia.

Proponuję również zapoznać się z mapką Tofane, która jest dostępna na samym dole. Jest również wykaz schronisk, jakie są w masywie Tofane.


Tofane


W masywie Tofane magnesem przyciągającym turystów są jego trzy potężne szczyty, które udostępniono prowadząc na nie ferraty oraz oplatając je szlakami i kolejkami linowymi.


Legenda:

  ◊  gwiazdki:
     -  czerwona - Tofana di Mezzo 〈3244m〉,
     -  zielona - Tofana di Dendro 〈3238m〉;
     -  pomarańczowa - Tofana de Rozes 〈3225m〉;
  ◊  znaczki:
     -  niebieski - Punta Anna 〈2731m〉,
     -  biały - Ra Zestes 〈2420m〉,
  ◊  żółta strzałka - wskazuje lokalizację szczytu Col Rosa 〈2166m〉.

 

Widoczna wyżej panorama prezentuje Tofane od wschodu. To widok z passeggiaty, która biegnie przez całą Cortinę d’Ampezzo z północy, aż na samo południe. Najładniejszy odcinek tej spacerowej ścieżki prowadzi przez łąki, które wiosną wyglądają wspaniale i dodają wszystkim krajobrazom niezwykłych kolorów.

O tym jak wygląda Tofane we wszystkich porach roku można się przekonać w galerii cztery pory roku. Tam w pierwszej kolumnie znajduje się charakterystyczna Tofane.

Patrząc na Tofane od wschodu można odnieść wrażenie, że masyw ma spójna budowę i tworzy jedną wielką długą grań z kilkoma wielkimi wierzchołkami. Tak jednak nie jest, o czym można się przekonać oglądając zachodnią stronę masywu i mapkę, jaka znajduje się w serwisie.

Najbardziej ciekawie kolosy Tofane prezentują się z doliny Travenanzes, czyli od zachodu 〈poniżej〉. Na pierwszym planie zachodnia ściana Tofana de Rozes, którą prowadzi ferrata Giovanni Lipella.

W głębi pozostałe dwa wierzchołki. Pomiędzy nimi, a Tofaną de Rozes znajduje się Forcella Fontananegra, na której jest najładniejsze schronisko całego masywu.


masyw centralny i Tofana di Mezzo 〈3244m〉


Masyw centralny to długa grań, na której znajdują się dwa najwyższe wierzchołki masywu. Zaczyna się ona na południu ostrym filarem opadającym z małego przedwierzchołka, jakim jest Punta Anna. To właśnie tutaj, w południowej części znajduje się aż pięć ferrat, w tym dwie najtrudniejsze.

Na zdjęciu 〈poniżej〉 widok od południowego-zachodu skraj masywu. Na pierwszym planie wspaniała skalna ostroga szczytu Punta Anna, którą prowadzi bardzo trudna Via ferrata Giuseppe Olivieri.

W głębi wierzchołek główny Tofana di Mezzo, który ginie w chmurach. Natomiast w lewym dolnym rogu znajduje się skraj szczytu Ra Gusela, który znajduje się nad przełęczą Giau.

 

Polecam galerię na Passo Giau rano i wieczorem, w której znajdują się zdjęcia południowego skraju masywu Tofane. Na miniaturce 〈obok〉 widać cały masyw. Z lewej strony samotna i piękna Tofana di Rozes, niestety w większości ukryta w chmurach.

Kulminacją masywu centralnego są dwa najwyższe wierzchołki masywu. Na pierwszym planie wyższy Tofana di Mezzo. Za nim niższy o 6 metrów Tofana di Dendro. Oba wierzchołki łączy najładniejsza graniowa trasa, jaka jest w całych Dolomitach.

Przejście całej grani Tofane jest trasą bardzo długą i wymagającą, gdyż są to trzy ferraty, w tym dwie bardzo trudne. Trzeba się liczyć z koniecznością nocowania na trasie w biwaku Baracca degli Alpini.


samotna i piękna Tofana de Rozes


Cortinę d’Ampezzo otaczają masywy niezwykłe. Porównując mapki Cristallo, Sorapis i Tofane widać, że każdy z masywów ma swoją specyfikę. W masywie Tofane jest to wysunięty na południe szczyt Tofana de Rozes, który jest jak oderwana samotna góra lodowa.

Na zdjęciu 〈poniżej〉, południowa ściana Tofana de Rozes o poranku. Bardzo dobrze widać niezwykłą rzeźbę skał na tej ścianie.

Proszę sobie wyobrazić jak niezwykłe musiało być kucie skalnego długiego korytarza, którym teraz biegnie pierwszy fragment ferraty Lipella.

Na wierzchołek Tofane de Rozes można wejść z dwóch stron. Od strony wschodniej prowadzi ścieżka, a w zasadzie to dwie. Obie oznakowane są bardzo ciekawie, bo kółkami namalowanymi na kamieniach. Tak dla ścisłości częściej są to widoczne z daleka kolorowe plamy. Równie często ich nie widać, szczególnie na początku lata lub po małych opadach śniegu, który idealnie wszystko kamufluje.

Idąc na szczyt od strony wschodniej trzeba pilnować i skręcić w pierwszą oznakowaną ścieżkę od południa, gdyż tylko ona prowadzi bezpośrednio na szczyt. Druga, idąca bardziej na północ prowadzi do miejsca oznakowanego na mapie nazwą Tre Dita - te Trzy Palce są przedstawione w opisie ferraty.

Druga droga na szczyt prowadzi z przeciwnej, zachodniej strony. Jest to trasa bardzo znanej i popularnej Via ferrata Giovanni Lipella. Ze szczytu schodzi się właśnie na stronę wschodnią.

 

Po zachodniej stronie szczytu Tofana de Rozes znajduje się piękna dolina Travenanzes. Jej opis jest w relacji poznajemy Tofane. Znajduje się tam jeszcze rzecz wymagająca małej uwagi i wyjaśnienia. Jest to Scala d. Menighel czyli Schody Menighel. Na niektórych mapach oznakowane są nawet, jako Ferrata del Minighel.

Jak to wygląda w rzeczywistości można się przekonać na zdjęciach. W skałę powbijano na sztorc długie około półmetrowe pręty i obok zamontowano poręczówkę. Efekt tego jest taki, że wchodzi się po takich pseudo-schodach, bokiem do skały. Osobiście uważam, że nie jest to ferrata, tylko miejsce, w którym bezmyślnie zniszczono piękny skalny próg.

Miejsce, w którym ten największy dolomitowy absurd się znajduje jest wspaniałe. Przez piękny skalny próg spada wspaniała wodna kaskada, którą widać na zdjęciu. Nie ma żadnego uzasadnienia do tworzenia w tym miejscu takiego przejścia. Zwłaszcza, że obok prowadzi szlak nr-403, którym można dojść z doliny Travenanzes do schroniska Giussani.


Col Rosa 〈2166m〉 na północnym skraju masywu


Na północ od masywu Tofane znajduje się mały szczyt Col Rosa. Jego lokalizację można sprawdzić na mapie masywu, jaka jest w serwisie. Szczyt ten znajduje się bardzo blisko znanego kempingu Olimpia, który jest na północy Cortiny d’Ampezzo.

Na szczyt Col Rosa prowadzi bardzo ładna ferrata, która jest opisana 〈 tutaj 〉. Pomimo faktu, że jest to trasa trudna proponuję ją jaką, jedną z ferrat na początek, gdyż pozwala bardzo dobrze poznać specyfikę ferrat o tej trudności.

 

jak zwiedzać?


 

W masywie Tofane każdy znajdzie trasy dla siebie. Są bardzo ładne szlaki na ciekawe wycieczki. Są oczywiście ferraty. Jest to jeden z dwóch masywów w całych Dolomitach, gdzie znajdują się trasy o wszystkich stopniach trudności. Są również kolejki linowe, ale tych z reguły nie polecam, szczególnie w tym masywie można się bez nich obejść bez problemu.

Na zdjęciu 〈poniżej〉 schronisko Giussani na przełączce Fontananegra. To jedno z ciekawszych miejsc na wycieczkę w rejonie Tofane. Powiem, że wycieczka tutaj, to takie obowiązkowe zadanie domowe, dla każdego turysty odwiedzającego masyw Tofane.

Jak dojść do tego schroniska, opisuje relacja poznajemy Tofane, która prowadzi przez wszystkie najciekawsze dla turystów zakątki Tofane.

 

ferraty


Przeglądając mapy i przewodniki opisujące rejon Tofane bardzo szybko zauważymy, że nie ma dwóch identycznych. Powiem, że to jedyny taki przypadek w całych Dolomitach. Każdy inaczej przedstawia i prezentuje znajdujące się tam trasy. W serwisie przyjąłem, że ferrat w masywie Tofane jest siedem, choć można się doliczyć ich o dwie więcej.

Pierwsza, której oczywiście nie zaliczam do ferrat, to prezentowane wyżej metalowe Schody Meneghel. Druga ferrata, której nie klasyfikuję, jako osobnej znajduje się na trasie prowadzącej na wierzchołek główny masywu, tak jak niektóre mapy i przewodniki dzielą trasę na dwie osobne części.


Via ferrata Giovanni Lipella na wierzchołek Tofana di Rozes


1)  Via ferrata Giovanni Lipella - to jedna z najciekawszych ferrat w Dolomitach, a biorąc pod uwagę fakt, że prowadzi na piękny szczyt Tofana de Roses 〈3225m〉 wyprawa tą ferratą jest niezwykłym przeżyciem. Jest to trudna ferrata, która pokonuje różnicę wysokości 1290m, a czas niezbędny na wejście na szczyt to około 6h. Na zejście trzeba przewidzieć minimum 3h, do tego należy doliczyć czas przerw na odpoczynek i niesamowite widoki ze szczytu.

To jedna z najładniejszych ferrat w Dolomitach. Czy taka jest w rzeczywistości, można się przekonać w tym opisie 〈 tutaj 〉.

Na końcu jedna uwaga. Załamania pogody w Dolomitach zdarzają się bardzo często. Kiedy latem w dolinach pada deszcz, opady śniegu na 3-tysięcznych szczytach są normalnym zjawiskiem. Dlatego należy pamiętać, że ferrata Lipella jest trudna a szczyt Tofana de Rozes powinien ze względu na wysokość budzić respekt. Jest to po prostu droga dla osób już dobrze obeznanych z żelaznymi ścieżkami w Dolomitach.


ferraty w masywie centralnym


Przedstawione poniżej ferraty, przedstawione są w kolejności odpowiadającej położeniu ferraty patrząc od południowego skraju masywu.

2)  Sentiero Astaldi - to łatwa ferrata, która łączy szlak nr-403 ze schroniskiem Riv. Pomedes 〈2303m〉. Ferrata biegnie półką na południowym skraju masywu Tofane i stanowi doskonały skrót umożliwiający obejście masywu z jednej strony na drugą. Z tego powodu często uczęszczana i to w obie strony. Czas przejścia bez względu na kierunek, nie powinien przekroczyć 1h. Jak wygląda ta trasa, można się przekonać na zdjęciach w opisie relacji poznajemy Tofane.

3)  Sentiero attrezzato Giuseppe Olivieri - to średnio trudna ferrata, która również jest łącznikiem pomiędzy schroniskiem Riv. Pomedes 〈2303m〉 a stacją kolejki linowej Riv. Ra Vales 〈2470m〉. Czas przejścia ferraty w tą stronę około 1h 30min. Ferrata jest przechodzona w obie strony, w zależności od celu wycieczki. Może być połączona wraz z ferratą Astaldi i szlakami nr 407 i 446 w jedną długą wspaniałą wycieczkę - trawers zbocza Tofane przez pierwszy i drugi uskok. Ferrata może być również trasą zejściową wycieczki na szczyt Punta Anna. Wraz z trudną ferratą Guseppe Olivieri, nr-4 w opisie tworzy pętlę od schroniska Pomedes - przebiegającą przez szczyt Punta Anna.

Uwaga: nie należy tej ferraty mylić z Via ferratą Giuseppe Olivieri!

Uwaga: kolejne trzy ferraty znajdują się na samej grani głównej masywu Tofane. Wykorzystując szlaki i ścieżki dojściowe do ferraty, lub nawet kolejkę linową, można je przejść każdą osobno. Można również przejść je wszystkie za jednym razem, ale taka trasa jest bardzo trudna, a jej długość wskazuje, że trzeba zaplanować jeden wysokogórski biwak.

4)  Via ferrata Giuseppe Olivieri zaczyna się przy schronisku Pomedes 〈2303m〉, do którego można dojechać kolejką linową z Cortiny lub dojść szlakiem. Ferrata prowadzi południowym ostrzem grani, nie ma tutaj żadnych ścieżek, tarasów czy żlebów. Ferrata jest krótka i po 1h 30min wyprowadza na szczyt Punta Anna 〈2731m〉. Jest to bardzo trudna ferrata, z której można tylko zawrócić, gdyż po drodze nie ma skrótów.

Ze szczytu widok na Cortinę w dolinie oraz na południe i szczyt Mont Pelmo 〈3168m〉. Na szczycie Punta Anna można zakończyć wycieczkę i zejść na zachód ścieżką w stronę schroniska Giussani. Ciekawsze jest natomiast drugie zejście na stronę wschodnią. W tym celu idziemy dalej około 15 min do miejsca oznaczonego na mapie, jako Doss de Tofana 〈2840m〉, gdzie właściwie jest koniec ferraty Olivieri. Tutaj prowadzi drugie zejście z ferraty, tym razem na wschodnią stronę do Cortiny. Zejście jest oznakowane, jako Sentiero atrezzato Olivieri 〈uwaga wyżej〉. Najpierw trudno, później już łatwiej zataczając duży łuk dojdziemy do pierwszego uskoku masywu Tofane, na którym kończy się średniej trudności droga Olivieri 〈krótki opis powyżej〉. Drogą tą można dojść do schroniska Pomedes lub zejść do Cortiny szlakiem nr-407.

Uwaga: ferrata ta, często oznaczana jest na mapach i przewodnikach nazwą Ferrata Punta Anna, która pochodzi od nazwy szczytu na trasie.

5)  Via ferrata Gianni Aglio - to bardzo trudna ferrata, która prowadzi na szczyt Tofana di Mezzo 〈3244m〉. Wycieczka ferratą Aglio może być kontynuacją opisanej wyżej ferraty G. Olivieri lub celem samodzielnej wyprawy.

Ferrata zaczyna się właściwie w miejscu Bus de Tofana 〈2920m〉, do którego w ciągu 2h można dojść od stacji kolejki linowej Ra Vales 2470m. Można również dojść znacznie krócej, idąc ferratą Olivieri ze szczytu Punta Anna. Bus de Tofana to mała przełączka, na której znajduje się fantastyczne okno skalne. O trudnościach na tej ferracie najlepiej świadczą zdjęcia Wariantu Aglio zamieszczone w książkach i przewodnikach z biblioteki.

Uwaga: ferrata ta również ma inną nazwę, którą spotyka się na mapach, czyli Ferrata Tofana di Mezzo.

6)  Via ferrata del Formenton - to średnio trudna ferrata, która prowadzi na szczyt Tofana di Dendro 〈3238m〉, najdalej na północ oddalony z trzech wierzchołków Tofane. Z tego względu najdogodniejsze dojście do tej ferraty prowadzi przez główny wierzchołek masywu Tofana di Mezzo. Stąd prowadzi 30min zejście na przełęcz rozdzielającą dwa szczyty, a następnie podejście 1h na wierzchołek Tofana di Dendro. Zejście ze szczytu, około 2h 30min - prowadzi długą granią północną. Najpierw szlakiem nr-407 do średniej stacji kolejki linowej Riv La Vales. Stąd albo zjazd kolejką, albo szlakiem kolejna 1h na dojście do Cortiny. Można na szczyt Tofana di Dendro wejść z odwrotnej strony, czyli od północy. Ale skoro w tym masywie jest tyle wspaniałych szlaków i ferrat, takie rozwiązanie jest mało ciekawe. Większość dnia będziemy szli w cieniu masywu i przyjdzie nam wracać z powrotem trasą wejścia.


Via ferrata Ettore Bovero na wierzchołek Col Rosa


7)  Można się spierać czy ten mały samotny szczyt leży w masywie Tofane, ale czy to jest tak ważne? Skoro zmieścił się na mapie masywu i tam pasuje, to polecam szczegółowy opis trudnej ferraty Ettore Bovero 〈 tutaj 〉. Jest to ferrata, którą szczególnie polecam na początek wędrówek po Dolomitach, jako przewodnikowy przykład - jak należy rozumieć trudności tej skali. A lekcja wspinaczki z ferraty Bovero na pewno się przyda w masywie Tofane.


podsumowanie


◊  Na stronie Dolomity lub 〈 tutaj 〉 - znajduje się duża mapa, na której można sprawdzić lokalizację wszystkich masywów opisanych w serwisie krajoznawczym.

◊  W Bibliotece na stronie z folderami znajduje się wykaz wszystkich schronisk Tofane.

◊  W Vademecum na stronie z mapkami oraz 〈 tutaj 〉 znajduje się mapka masywu Tofane, którą polecam przy planowaniu wycieczek.

◊  Tofane opisane jest w Nr-11 tego czasopisma.

◊  Masyw Tofane jest na mapie: Tabacco nr-03.

© wdolomitach.pl
strona główna