co to jest via ferrata?
Via ferrate - w dosłownym tłumaczeniu jest to żelazna droga i tak należy to rozumieć. Patrząc na zamieszczone na stronie zdjęcia z ferraty Ivano Dibona, łatwiej będzie sobie wyobrazić specyfikę tych żelaznych szlaków.
 

Opis, jaki jest na tej stronie, nie jest wykładem w stylu, ferrata to jest to i to. Biorąc pod uwagę, że ilustrują go zdjęcia, znanej i bardzo popularnej ferraty w okolicy Cortiny d’Ampezzo, opis ten raczej pokazuje jak wygląda typowa ferrata.

Ponieważ zdjęcia na tej stronie pochodzą z ferraty, która znajduje się na Cristallo, polecam opis tego masywu, który jest w głównym dziale serwisu, jakim są Dolomity oraz galerię zdjęć z panoramami prezentującymi ten bardzo ciekawy rejon gór.

W Dolomitach spotkamy się z pewną niekonsekwencją w stosowaniu nazewnictwa. Ferraty przez ich twórców nazywane są różnie. I tak stosowane nazwy to: via ferrate, sentiero ferrato, sentiero attrezzato, via attrezzata, sentiero alpinistico. Pomocny w rozwiązaniu tych językowych łamigłówek będzie zapewne słowniczek, który jest na samym dole. Natomiast w serwisie posługiwać się będę nazwą ferrata, gdyż takie pojęcie jest najbardziej powszechne w naszym kraju.

Sentiero ferrato Ivano Dibona jest to ferrata, której szczegółowy opis trasy jest w serwisie i polecam ją, jako jedną z ferrat dobrych do przejścia na początek. Ferrata prowadzi główną granią Cristallo od schroniska Lorenzi, do którego można dojechać kolejką linową wprost na samą przełęcz.

Jest to ferrata sklasyfikowana, jako trudna, na której spotykamy również odcinki łatwe i średnio trudne. Stopnie trudności przedstawione są na następnej stronie.

Słowo żelazny w nazwie ma podwójne znaczenie.

Po pierwsze są to wszystkie metalowe elementy, których celem jest umożliwienie lub ułatwienie przejścia. Są to wiszące mostki, drabinki, klamry i inne elementy służące do przytrzymania się rękami lub postawienia nogi.

Oczywiście najbardziej widowiskowe są mostki, których na ferratach nie ma tak dużo. Więcej jest drabin, czasami nawet za dużo.

Należy również pamiętać, że duża część ferrat ma tradycje historyczne i prowadzi po starych wojskowych traktach z czasów I Wojny Światowej. Dlatego obecnie to współczesne „żelastwo” zastąpiło dawne drewniane drabiny lub stopnie.

Drugie pojęcie słowa żelazny, w nazwie ferraty, to metalowa linka rozpięta wzdłuż ferraty na specjalnych wspornikach, prętach lub kotwach przymocowanych do skały. Lina ta służy do asekuracji i nazywana jest najczęściej liną asekuracyjną lub po prostu poręczówką.

 

Kiedy ferrata prowadzi w dużej ekspozycji, czyli w miejscu bardzo stromym, liny tej można się trzymać, szczególnie przy zejściu. Często w opisach ferrat, zwłaszcza tych służących do zejścia stromymi żlebami lub ściankami z przewieszką podawana jest informacja o wskazanych rękawiczkach do ochrony rąk przed otarciami.

Przy wejściu pewniej jest stosować naturalne chwyty na skale. Ale czasami, zwłaszcza na niektórych odcinkach ferrat jest bardzo dużo drobnego gruzu skalnego. Wtedy wygodniej jest wykorzystać linę poręczową do szybszego wchodzenia, niż naturalne chwyty.

Na ferratach obowiązkiem jest posiadanie lonży - specjalnej uprzęży z przyrządem hamującym oraz linką zakończoną karabinkiem służącym do przypięcia się do poręczówki oraz oczywiście kasku. Więcej na ten temat na stronie o asekuracji.

Na końcu jedna uwaga. W Dolomitach nie ma jednolitych zasad oznakowania trasy. Różnie oznakowane są dojścia do ferrat, a czasami wręcz niestandardowo, jak np. pochlapane kolorową farbą skały w miejscu gdzie zaczyna się ferrata. Czasami spotyka się usypane z kamieni kopczyki, które mają pomóc w określeniu kierunku, w którym należy iść.

Natomiast na samej trasie najlepszym oznakowaniem ferraty jest poprowadzona poręczówka. Ale zwracam uwagę, że są ferraty, których określone odcinki biegną wariantowo.

Jeżeli coś takiego spotkamy na trasie, to wtedy po prostu trzeba się zastanowić, sprawdzić mapę i w zależności od sytuacji wybrać określony wariant.

Niektóre ferraty są bardzo dobrze oznakowane, a ich twórcy umieścili również tabliczki upamiętniające ludzi gór, którym ferraty są poświęcone. Dolomity to góry dość rozległe i miałem okazję się przekonać, że występuje pewna specyfika w oznaczaniu i wytyczaniu tras. Są po prostu miejsca gdzie bardziej się zwraca uwagę na historyczne walory ferraty, a w innych na bezpieczeństwo lub jej typowy sportowy charakter.


 
 

Uwaga: w związku z ostatnimi dyskusjami na temat Orlej Perci w Tatrach
wyjaśniam, że ten szlak turystyczny nie jest ferratą.

 

 

Jednocześnie popieram apel umieszczony w Internecie na stronie:

Orla Perć - następne stulecie


Orla Perć - tatrzański park narodowy - apel



Proszę Wszystkich by się do niego przyłączyli.

 

Słowniczek:

andata  - wjazd w jedną stronę,
attrezzato  - ubezpieczony, wyposażony, uzbrojony,
baita  - szałas, bacówka,
bellissimo  - przepiękny, cudny, prześliczny,
bivacco  - mały schron turystyczny w wysokich górach, biwak, obozowisko,
brioche  - słodka bułka, ciasto drożdżowe,
camoscio  - kozica,
campanile  - dzwonnica, wieża przy kościele,
cappuccino  - słodka kawa z mlekiem,
cima  - góra, szczyt, wierzchołek, czubek,
cinque  - pięć, piątka,
forcella  - przełęcz wysoko w górach np. pomiędzy szczytami, przełączka, widełki,
funivia  - górska kolejka linowa,
galleria  - tunel, nie tylko ten na drodze,
ghiacciaio  - lodowiec,
lago  - jezioro,
lungo  - długi, daleki,
marmotta  - świstak,
monte  - góra,
nevaio  - pole śnieżne,
nuvola  - chmura,
parco nazionale  - park narodowy, rezerwat,
passeggiata  - widokowa ścieżka, deptak, bulwar,
passo  - szeroka, rozległa przełęcz np. między masywami górskimi, również krok,
pista  - szlak, trasa narciarska, tor,
rifugio  - schronisko, schron, szałas,
ritorno  - powrót, droga powrotna,
salita  - wjazd, podejście, droga pod górę,
sasso  - kamień, głaz,
scesa  - zjazd, zejście,
scoiattolo  - wiewiórka,
sentiero  - ścieżka, dróżka, szlak,
siesta  - czas na odpoczynek w porze obiadu,
tabaccheria  - kiosk z art. tytoniowymi i gazetami, tam się kupuje mapy i widokówki,
temporale  - burza, ulewa, wichura,
torre  - wieża, baszta,
valle  - dolina,
via ferrata  - potocznie: żelazna ścieżka.

© wdolomitach.pl
strona główna