Via ferrata della Vecchia
nazwa ferraty
Forcella del Porton -2450m

widok na Ganek Pale z San Martino di Castrozza

  ◊   Via ferrata della Vecchia to ferrata, której przez długie lata brakowało na Ganku Pale 〈powyżej〉. Została udostępniona w 2017r. po remoncie, w czasie którego trasę poprowadzono trochę na północ od stromego żlebu, gdzie była wcześniej narażona na spadające kamienie.

  ◊   Trasa ferraty prowadzi na Forcella Porton 〈błyskawica〉, fantastyczną przełączkę na głównej grani masywu Pale di San Martino, dość blisko bardzo znanego Rifugio Velo della Madonna 〈znaczek〉.

  ◊   Trasa Ferraty Vecchia 〈linia przerywana〉 jest bardzo krótka i wyjątkowo dostępna. Średnio trudny odcinek ubezpieczony poręczówką, znajduje się tylko w dolnej części trasy. Później aż do przełączki biegnie zwykła górska niezbyt stroma perć.

szlakiem do Schroniska Velo della Madonna - 2358m

  ◊   Największą krajobrazową atrakcją Ferraty Vecchia jest to, że prowadzi w bezpośredniej bliskości dwóch bardzo znanych szczytów 〈powyżej〉, którymi są Sass Maor 〈wyższy po lewej, częściowo zakryty chmurami〉 i Cima della Madonna 〈niższy po prawej〉.

  ◊   Oba opisane są szczegółowo na stronie na południowym skraju. Podpowiem tylko, że bardziej na południe 〈po prawej, niewidocznej na zdjęciu stronie grani〉 znajdują się kolejne dwie ciekawe ferraty Ganku Pale, którymi są Sentiero del Cacciatore oraz Via Ferrata Dino Buzzati.

trasa ferraty

  ◊   Na zdjęciu 〈powyżej〉 znany już widok dwóch wielkich szczytów i tym razem Sass Maor znowu jest w chmurach. Choć dzień był mglisty, widać małe białe pudełko Schroniska Velo 〈znaczek〉. Dojście do niego prowadzi szlakiem, który omija wielkie urwisko pod szczytami z prawej strony.

  ◊   Całą trasę ferraty 〈przerywana linia〉 można podzielić na dwa odcinki. Pierwszy dolny 〈zielona linia〉, na którym są ubezpieczenia i poręczówka oraz drugi, górny 〈biała linia〉. Jest to zwykła miejscami stroma górska perć, jaka prowadzi na Przełączkę Porton.

  ◊   Samej Przełączki Porton na zdjęciu nie widać, bo jest ona schowana za granią. Kierunek w którym jest przełączka i gdzie kończy się trasa Ferraty Vecchia wskazuje 〈strzałka〉.

nazwa ferraty

  ◊   Vecchia czyli stara, taka powinna być prawidłowa nazwa ferraty. Niestety, nie wiem dlaczego na niektórych drogowskazach 〈powyżej〉 pojawia się słowo vecia, które może bydzić obawy i niepotrzebne pytania, w stylu czy dobrze idę, albo czy ja nie zabłądziłem?

  ◊   Do tego trzeba się już przywyczaić, bo w Dolomitach błędnych tablic informacyjnych, można spotkać dużo więcej, szczególnie w innych masywach górskich, bo w Pale di San Martino to jest jeszcze porządek.

stopień trudności

  ◊   klasyfikacja czterostopniowa:
                ferrata średnio trudna

  ◊   klasyfikacja sześciostopniowa:
                A - ferrata dla początkujących, ale posiadających doświadczenie wysokogórskie,

  ◊   klasyfikacja według opisu czterech parametrów:
                T - 1,  O - 1,  F - 1,  P - 1

     Szczegółowe opisy stopni trudności są w dziale Ferraty, na stronie z klasyfikacją stopni trudności.

kierunki przejścia

  ◊   Ferrata nie ma wyznaczonego kierunku przejścia i przez długi czas nie była klasyfikowana i opisywana w przewodnikach, bo wszelkie zabezpieczenia zostały zdemontowane.

  ◊   Aktualnie ferratę można przechodzić w bardzo wielu różnych wariantach tras, które prowadzą przez Przełączkę Porton.

wariant opisany w serwisie

  ◊   Opisany poniżej wariant, to zejście z Przełączki Porton, bezpośrendio szlakiem nr-738b, na dół. Pierwsza część tej trasy prowadziła Via ferratą del Porton, jak prowadzi na Przełączkę Porton od północy. Ta dość długa, ale bardzo ciekawa trasa opisana jest jako poznajemy altopiano.

specyfika

  ◊   Biorąc pod uwagę długość odcinka ubezpieczonego, Ferrata Vecchia jest najkrószą ze wszystkich sześciu ferrat na Ganku Pale.

  ◊   Jest to ferrata średnio trudna, ale tylko dlatego, że prowadzi bardzo stromym dość gładkim skalnym progiem.

  ◊   Na trasie nie ma żadnych trudności technicznych, jest tylko bardzo duża ekspozycja.

trasa do nauki

  ◊   Trzy uwagi powyżej, w opisie specyfiki ferraty oraz dogodne dojście szlakami z San Martino di Castrozza pozwalają Ferratę Vecchia wykorzystać jako miejsce do nauki podstaw poruszania się nia „żelaznych ścieżkach”.

  ◊   Prosty przebieg trasy ferraty powoduje, że może to być bez problemu pierwsza ferrata, na którą kogoś weźmiemy. Możemy ją przejść spokojnie dwa razy, do góry i na dół, wchodząc jednocześnie ścieżką na Forcella Porton. A tutaj otwierają się całkiem inne perspektywy, kiedy patrzymy na wspaniałe dolomitowe turnie, będące nad naszymi głowami.

wstęp

◊  Kolor zielony został zarezerwowany do przedstawienia prawidłowej trasy, którą prowadzi ferrata, pozostałe symbole oznaczają:
     •  strzałki - kierunki, w które idziemy,
     •  linia przerywana - biegnie tak, jak metalowa lina poręczowa do auto asekuracji,
     •  gwiazdki, szczyty, te znane jak i te na jakie prowadzą szlaki lub via ferraty.

◊  Z pozostałymi symbolami i kolorami wykorzystanymi w opisie nie powinno być problemu, bo wszystko jest szczegółowo opisane.

Via ferrata della Vecchia
szlak nr-739b; opis przejścia z góry do dołu

Opis jest kontynuacją trasy Via ferrata del Porton, która zakończyła się po wejściu na Forcella Porton.


Po wejściu na Przełączkę Porton, patrząc na niezwykły drogowskaz 〈poniżej〉 z czterema tabliczkami z nazwami ferrat możemy powiedzieć, że tu to jest wybór, jakiego w żadnym innym miejscu w Dolomitach nie spotkamy.

Mówiąc obrazowo, ponieważ trasa opisana jako przejście Ganku piękną granią prowadzi z prawej strony na lewo, to nie pozostaje nam nic innego, jak pójść na wprost, czyli schodzimy z grani na dół.


Najbardziej kuszące jest oczywiście wybranie kierunku w lewo, percią jaka prowadzi wprost pod piękne szczyty 〈poniżej〉.

I oczywiście radzę wybrać się na Via ferratę del Velo, która tam prowadzi 〈powyżej〉, każdemu kto jeszcze na niej nie był.


Jednak tym razem wybieram szlak nr-739B 〈poniżej〉 i rozpoczynam zejście.

Ponieważ taki duży kamień jest tylko w rejonie przełączki, musimy pilnować ścieżki, by przypadkiem z niej przez przypadek nie zejść. Inaczej będziemy szukać w pobliżu jakiegoś kamienia ze śladami czerownej farby.


Im niżej, tym trawek jest coraz więcej, a kamieni na ścieżce mniej 〈poniżej〉.

W końcu na jednym z nich zobaczymy czerwoną tablicę, jakie są na krańcach wszystkich ferrat i ubezpieczonych szlaków w masywie Pale di San Martino. A kilka metrów niżej za tablicą, zaczyna się poręczówka na wysokich podporach 〈blyskawica〉.


Patrząc z góry 〈poniżej〉 widzimy jak Ferrata Vecchia jest krótka. A zaraz pod nią biegnie dobrze widoczny szlak turystyczny.

Cała trasa 〈strzałki〉 do charakterystyczna s-ka lub jeden wielki zygzak.


Na ferracie mamy dwa odcinki stromej skały, które pokonujemy po sztucznych stopniach, takich jak 〈poniżej〉.

Biegnąca obok poręczówka jest tak mocno napięta, że przyznam iż jeszcze takiej w górach nie spotkałem.


Po pierwszej stromej ściańce, trasa ferraty prowadzi stromą kamienistą ścieżką 〈poniżej〉, na której trzeba uważać by się nie poślizgnąć, szczególnie jeżeli będzie mokro.

Lina jest tak nowa, że nie trzeba tutaj ubierać rękawiczek, spokojnie możemy ją traktować tak samo jak poręcz kiedy schodzimy po schodach.


Ścieżka kończy się i zaczynamy schodzić na ukos po dość dobrze urzeźbionej w naturalne stopnie skale 〈poniżej〉.

Dla pewności i bezpieczeństwa, w niektórych miejscach również zamontowano metalowe stopnie ułatwiające przejście.


I tak dochodzimy do dolnego odcinka ferraty 〈poniżej〉, którym jest kolejna bardzo stroma i gładka ścianka.

Widoczna na dole tablica informuje nas, że to już koniec zejścia, lub ... początek jeżeli mamy zamiar Ferratę Vecchia pokonać z dołu do góry.


Ostatnie zdjęcie 〈poniżej〉 prezentuje trasę ferraty 〈linia przerywana〉 ze szlaku nr-721, który biegnie z San Martino do Schroniska Velo.

Podpowiem tylko, że bez względu w którą stronę mamy zamiar iść na ferratę, nie radzę ubierać uprzęży pod samymi skałami 〈błyskawica〉. Proszę to zrobić na szlaku, gdzie nia ma takiego zagrożenia spadającymi kamieniami.


Tak kończy się trasa Ferraty Vecchia, jaka jest przedostatnim fragmentem długiej wyprawy poznajemy altopiano, na której mieliśmy okazję przejść przez „Pustynię Tatarów”, wejść trudną i wyjątkowo ciekawą Ferratą Porton do góry oraz zejść tą najnowszą i najkrótszą żelazną ścieżką.

Pozostało nam tylko zejść szlakiem do San Martino di Castrozza z czym nie radzę się spieszyć, bo jak będzie ładny wieczór, to mamy okazję zobaczyć płonące szczyty, takie jat ten 〈tutaj〉.

stan zabezpieczeń

  ◊   Opis przedstawia stan ferraty latem w 2017r, czyli zaraz po remoncie. Widać było, że jest to trasa idealnie nowa, a lina poręczowa i metalowe stopnie jeszcze lśnią nowością.

  ◊   Trasa ferraty została poprowadzona na nowo, biegnie teraz kilkadziesiąt metrów bardziej na północ. Wcześniej, w wielkim żlebie niemal pod szczytem Velo della Madonna, trasa była bardzo narażona na spadające kamienie, które regularnie niszczyły poręczówkę.

kierunek przejścia

  ◊   Ferratę Vecchia możemy przechodzić w dowolnym kierunku, tak jak sobie zaplanujemy całą trasę. W tym dniu idąc z płąskowyżu po wejściu na Forcella Porton, ferratą schodziłem na dół. Odrotnie pokonał Ferratę Vecchia turysta, którego spotkałem na Ferracie Porton. On wyruszył z San Martino di Castrozza i Ferratą Vecchia wszedł do góry.

  ◊   Ferrata Vecchia może również służyć, jako szybka i łatwiejsza trasa zejścia, jeżeli wyruszyliśy na długą trasę prowadzącą piękną granią Ganku Pale. Jeżeli po przejściu Sentiero Nico Gusella doszliśmy na Przełączkę Porton, ale nagle okazało się, że np. zmęczenie, kontuzja lub warunki pogodowe zmuszają nas do zejścia, wybieramy krótką Ferrate Vecchia, zamiast dużo dłuższej trasy do Schroniska Velo przez Ferratę Velo.

czas przejścia

  ◊   Większość przewodników, nawet tych najnowszych nie podaje czasu przejścia samej ferraty. Można jednak przjąć że, wchodząc Ferratą Vecchia na Forcella Porton nie będzie on dłuższy niż 1 godz 30 min.

  ◊   W dniu przejścia czasy potrzebne na pokonanie trasy to:
          ♦  zejście z przełączki do pierwszej poręczówki - 25 min,
          ♦  zejście ferratą na dół 15 min.

  ◊   Cała wyprawa przez płaskowyż oraz przejście dwóch ferrat Porton oraz Vecchia z zejściem do San Martino trwała około  6 godz 30 min, czasy cząstkowe oraz inne warianty są w opisie poznajemy altopiano. Do tego wypada doliczyć prawie godzinę na dojście z parkingu do kolejki linowej, kupno biletu i przejazd dwoma kolejkami linowymi z przesiadką.

podsumowanie

  ◊   Być w masywie Pale di San Martino i nie zobaczyć tych widoków 〈tutaj〉 i 〈tutaj〉 to wielka strata. Dlatego, jeżeli nawet jedziemy w Dolomity wyłącznie by pokonywać trudności na via ferratach, warto jest poświęcić jeden dzień i wyruszyć na coś, czego w innych górach nie ma, czyli grande altopiano. Może później w jakiejś starej bibliotece uda się nam znaleźć i wolnym czasie przeczytać „Pustynię Tatarów” Dino Buzzatiego.

  ◊   Ferrata Vecchia, jak wszystkie pozostałe na Ganku Pale, to typowa trasa turystyczna, na którą ruszamy by poznać góry i ich piękno z bliska. Dobrze, że została wyremontowana, bo idąc na ferraty Ganku Pale, każdy się z reguły zastanawiał, które wybrać i w jakiej kolejności je przejść.

  ◊   Ponieważ trasa ferraty jest bardzo dostępna, można ją wykorzystać do nauki. Po jednym dniu szkolenia i treningu, można spokojnie wyruszyć na trzy długie wyprawy, by przejść wszystkie sześć opisanych w serwisie „żelaznych ścieżek”, jakie są na Ganku Pale.

najciekawszy wariant trasy

  ◊   Dwa najciekawsze warianty przejścia Ferraty Vecchia to:

     •  trasa poznajemy altopiano, która prowadzi przez wielki płaskowyż i jest opisana w serwisie:
          ♦  krótką Ferratą Vecchia szybko schodzimy wtedy z Przełączki Porton,
          ♦  kończąc tą długą wycieczkę na łące pod Gankiem Pale, w oczekiwaniu na taki zachód słońca 〈tutaj〉.

     •  zdobyć piękny szczyt na grani Ganku Pale, jakim jest Cima di Val di Roda 〈również na pierwszym zdjęciu na samej górze strony〉:
          ♦  bez wjazdu kolejką linową do góry, tylko szlakami i ferratami od samego dołu do wierzchołka,
          ♦  do Ferraty Vecchia dochodzimy szlakiem nr-721 z San Martino di Castrozza i pokonujemy ją z dołu do góry,
          ♦  z Przełączki Porton idziemy szlakiem nr-714 na północ w stronę Przełączki di Stephen,
          ♦  zdobywamy piękny szczyt i schodzimy Sentiero Nico Gusella na Passo di Ball,
          ♦  szlakiem nr-715 i nr-702 wracamy do San Martino.