Via ferrata del Velo
nazwa ferraty
grań Ganku Pale

Pale di San Martino

  ◊   Prawie na południowym skraju wspaniałej grani 〈tutaj〉, potocznie nazywanej Gankiem Pale znajdują się dwa niezwykłe szczyty 〈powyżej〉. Są to, wyższy Sass Maor 〈po lewej〉 oraz nieco niższy Cima della Madonna 〈po prawej〉.


  ◊   Te niezwykłe szczyty są oczywiście dostępne dla osób uprawiających wspinaczke, ale zobaczyć je z bliska może każdy. Tak się bowiem składa, że ponad urwiskiem widocznym nad linią lasu 〈powyżej〉, a poniżej pionowych ścian, tam gdzie zaczyna się płat śniegu, wąską górską percią, częściowo zabezpieczoną poręczówką, poprowadzono via ferratę, czyli tzw. „żelazną ścieżkę”.

Rifugio Velo della Madonna 〈2358m〉


  ◊   Na małym zdjęciu i to w zimowej scenerii 〈powyżej〉, niestety nie widać fantastycznie ulowanego schroniska pod szczytami. Polecam opis na południowym skraju, gdzie przedstawione jest Schronisko Velo della Madonna oraz dwa warianty szlaków turystycznych, którymi tutaj możemy dojść z San Martino di Castrozza.

ferraty na trasie

  ◊   Na długiej trasie wzdłuż Ganku, pokonujemy dwie średnio trudne technicznie ferraty:

          - Sentiero Nico Gusella, trasa opisana oddzielnie 〈tutaj〉, jako pierwsza część wycieczki,
          - Via ferrata del Velo, opisana na tej stronie, jako druga część wycieczki.

przebieg trasy granią Ganku

  ◊   Druga część trasa przez Ganek Pale 〈powyżej przerywana linia〉 jest wyjątkowo krótka, bo jej przejście to tylko godzina z sześciu, jakie musimy poświęcić na wyprawę.

  ◊   Zaczynamy na Przełączce Porton 〈błyskawica〉, do której doprowadza nas pierwsza ferrata, czyli Sentiero Nico Gusella.

  ◊   Z przełączki idziemy dalej w prawo 〈na południe〉, wzdłuż grani pod samymi szczytami, aż do Schroniska Velo della Madonna 〈błyskawica〉.

  ◊   Później pozostanie nam już tylko wrócić szlakami 〈strzałka〉 do San Martino di Castrozza.

orientacyjna trasa ferraty

  ◊   Ferrata Velo 〈linia przerywana powyżej〉 nie ma określonego kierunku przejścia, a specyfiką kierunku opisanego w serwisie przejścia z lewej strony na prawo 〈z północy na południe〉 jest to, że większość miejsc ze sztucznymi ułatwieniami pokonujemy schodząc w dół.

  ◊   Trasa ferraty jest niezwykła, tak jak miejsce w którym prowadzi, gdyż patrząc z daleka 〈powyżej〉 na te strome szczyty i urwisko pod nimi, dziwimy się jak tamtędy może przejść zwykły turysta. Otóż może, a warunkiem jest odpowiedni sprzęt i trochę obycia z „żelaznymi ścieżkami”.

  ◊   Bliskość Schroniska Velo 〈znaczek〉 powoduje, że jest to jedno z miejsc, idealnych do tego by samemu zobaczyć jak ferraty pokonują inni. Wystarczy później zejść troszeczkę niżej, do miejsca gdzie zaczyna się Via ferrata della Vecchia, ubrać uprząż i zacząć naukę.

stopień trudności

  ◊   klasyfikacja czterostopniowa:
                ferrata średnio trudna

  ◊   klasyfikacja sześciostopniowa:
                C- ferrata dla osób doświadczonych i dobrze obeznanych z trudnościami występującymi na ferratach,

  ◊   klasyfikacja według opisu czterech parametrów:
                T - 2,  O - 1,  F - 1,  P - 2

     Szczegółowe opisy stopni trudności są w dziale Ferraty, na stronie z klasyfikacją stopni trudności.

kierunki przejścia

  ◊   Jeżeli chcemy przejść Ferratę Velo w czasie jednej długiej wycieczki, prowadzącej przez Ganek Pale, musimy iść tak jak to przedstawia opis. Są jednak inne ciekawe możliwości i warianty, które w skrócie przedstawiam w serwisie.

  ◊   Żeby się nie powtarzać, tutaj przedstawię jedną propozycję, dla osób, które mają dużo czasu na wędrówki po masywie Pale di San Martino. Jest to przejście Ferraty Velo tam i z powrotem, czyli idziemy ze Schroniska Velo, na Forcella Porton i wracamy tą samą trasą na dół. Może to być dobry trening, dla osób już znających ferraty, ale chcących poznać z bliska specyfikę „żelaznych śieżek”.

specyfika

  ◊   Ferrata Velotak jak pozostałe, to trasa dla turystów, którzy chcą poznać Dolomity, nie tylko ze szlaku w dolinie, lub szczytu na który wjeżdżamy kolejką, ale również z miejsc trudno dostępnych, gdzie możemy dojść tylko dzięki sztucznym ułatwieniom i linom poręczowym.

  ◊   Choć jest to ferrata tylko średnio turdna, ne należy jej lekceważyć, gdyż do Ferraty Velo dochodzimy po kilku godzinach marszu, często w letnim upale, gdzie większość trasy prowadzi w pełnym słońcu. A przechodząc strome skalne progi, pod którymi są ogromne urwiska, musimy być czujni, sprawni i panować nad każdym drobnym krokiem.

wstęp

◊  Kolor zielony został zarezerwowany do przedstawienia prawidłowej trasy, którą prowadzi ferrata, pozostałe symbole oznaczają:
     •  strzałki - kierunki, w które idziemy,
     •  linia przerywana - biegnie tak, jak metalowa lina poręczowa do auto asekuracji,
     •  gwiazdki, szczyty, te znane jak i te na jakie prowadzą szlaki lub via ferraty.

◊  Z pozostałymi symbolami i kolorami wykorzystanymi w opisie nie powinno być problemu, bo wszystko jest szczegółowo opisane.

Via ferrata del Velo
opis przejścia od Forcella Porton do Rifugio Velo

Ferrata Velo, tak jak pozostałe jest na turystycznym szlaku 〈poniżej〉, a czasy podane w takim przypadku powinniśmy traktować wyłącznie jako czas orientacyjny.

na trasie ferraty

Pamiętam, że akurat w tym przypadku w jednym miejscu czekałem chyba z pół godziny, jak bardzo duża grupa, idąca z przeciwnej strony, przejdzie przez strome urwiska, by się z nimi nie mijać na tych malutkich skoblach wbitych w skałę.


Niestety, ale na Przełączce Porton musiałem zabawić trochę dłużej, niż czas potrzebny na zrobienie zdjęć panoramy w pionie.

na trasie ferraty

Postanowiłem poczekać, jak będzie trzeba to nawet ze 2 godziny. Co prawda chwilami widać było schronisko 〈znaczek powyżej〉, ale chciałem zobaczyć i sfotografować choć raz oba szczyty, a nie tylko chmury.


Siedząc prawie godzinę w rejonie przełączki staram się wyśledzić dokładnie jak prowadzi trasa ferraty 〈przerywana linia poniżej〉.

na trasie ferraty

Z tej wysokości, patrząc z boku dobrze widać wąską górską perć, jaka biegnie najpierw po stromych piargach, a później idealnie komponuje się w skałach nad samym urwiskiem, aż do samego schroniska 〈znaczek〉.


W końcu ruszam na trasę i już z daleka się domyślam, gdzie znajduje się kluczowe miejsce na Ferracie Velo 〈błyskawica poniżej〉.

na trasie ferraty

Doszła tam akurat kilku osobowa grupa, która nie całe pół godziny była tutaj na Przełączce Porton. Nie przyśli oni jednak z ferraty Sentiero Nico Gusella, tylko doszli z Via ferraty del Porton.


Dość łatwa górska perć, której najdłuższy odcinek prowadzi po ogromych piargach pod niemal pionowymi ścianami szczytów, powoli zamienia się w ferratę 〈poniżej〉.

na trasie ferraty

Najpierw ścieżka zaczyna kluczyś po stromych skałkach, aż dochodzimy do miejsca, w którym pojawia się poręczówka 〈strzałka〉.


Tak dochodzimy do miejsca, które prowadzi ponad wielką charakterystyczną szczeliną 〈poniżej〉, dobrze widoczną na wszystkich zdjęciach obu szczytów z daleka.

na trasie ferraty

Pokonanie tego odcinka, bez względu czy idziemy do góry, czy schodzimy nim na dól, nie nastręcza tutaj wielkich problemów. Trzeba jednak zachować szczególną uwagę, w przypadku pogorszenia się pogody i napływu mgieł lub niskich chmur, które zasłonią widoczność.


Ostanią stromą ściankę na trasie ferraty 〈poniżej〉 również pokonujemy po sztucznych ułatwieniach. Tym razem są to jednak dwa rzędy mocnych metalowych stopni zamontowanych na skałach.

na trasie ferraty

Wcześniej o tym nie pisałe, ale cała trasa Ferraty Velo prowadzi po południowej stronie grani, co widać szczególnie po krótkotrwałych letnich opadach, gdzie wystarczy kilkanaśce minut, by skała już była sucha.


Na zdjęciu 〈poniżej〉 widok pierwszej licząc od dołu, stromej ścianki jaka jest na ferracie, już z miejsca gdzie do schroniska prowadzi zwykła ścieżka.

na trasie ferraty

Jeżeli poświęcimy jeden dzień na ciekawy rekonesans do Rifugio Velo, który polecam na tej stronie 〈tutaj〉, to wtedy możemy sobie podejść aż do samej Ferraty Velo, by spokojnie zobaczyć, jak inne osoby pokonują „żelazne ścieżki”.


Jeszcze tylko kilka minut ścieżką 〈poniżej〉, i długa ponad sześciogodzinna wyprawa przez ferraty Ganku Pale, przechodzi do historii, a nam w pamięci pozostają wrażenia i zdjęcia.

na trasie ferraty

Widoczna na środku grani duża przełączka to Forcella Porton, miejsce kilkukrotnie opisywane w serwisie, do którego prowadzą cztery via ferraty Ganku Pale di San Martino.


Rifugio Velo della Madonna 〈poniżej〉 to miejsce, w którym kończy się opis najdłuższej trasy przez Ganek Pale, z trzech opisanych w serwisie.

na trasie ferraty

Jeżeli przyjdziemy tutaj późnym popołudniem, zdziwimy się ciszą i pustką jaka tutaj panuje. To istne przeciwieństwo, gwaru i tłumu turystów, którzy codziennie przychodzą na wycieczki z San Martino di Castrozza.

powrót

  ◊   Późne popołudnie i wieczór, to pora dnia, kiedy Sass Maor i Cima della Madonna wyglądają najładniej 〈poniżej〉. Zdjęcie to zostało zrobione tego samego dnia, już w drodze powrotnej szlakiem nr-721. Z reguły o tej porze letnie chmury zbierajace się po południu nad szczytami, już zanikają i powoli zbliża się pora dnia, kiedy możemy zobaczyć tutaj płonące góry, takie jak 〈tutaj〉.

stan zabezpieczeń

  ◊   Zabezpieczeń na Ferracie Velo nie ma dużo, gdyż jest to ferrata dość krótka. Jednak specyfika położenia trasy ferraty, pod wysokimi szczytami powoduje, że trzeba bacznie obserwować stan liny poręczowej, gdyż jest łatwo narażona na spadające kamienie.

kierunek przejścia

  ◊   Z tego co zauważyłem większość turystów przechodzi trasę w kierunku, jaki jest opisany w serwisie i mało kto na Przełączce Porton wybiera inny wariant, niż kontynuacja trasy Gankiem, aż do Schroniska Velo.

  ◊   W przeciwnym kierunku ferratę z reguły przechodzą osoby, które nocują w schroniskach Velo lub Pradidali, robiąc pętlę. Wyruszają z jednego i wracają na nocleg do drugiego schroniska.

czas przejścia

  ◊   Dostępne przewodniki, nie podają czasu przejścia samej Ferraty Velo lecz całej trasy, i tak:

     •   według przewodnika:
          ♦  trasą opisaną w serwisie z La Rosetty do Schroniska Velon - około 6-7 godz.

     •   w dniu przejścia:
          ♦  z La Rosetty na Passo di Ball - 2 godz. 20 min.
          ♦  wejście ferratą na Cima di Val di Roda - 1 godz. 5 min.
          ♦  na szczycie i powrót na Przełączkę Stephen - 30 min. + 30 min., łącznie około 1 godz.
          ♦  przejście szlakiem nr-714 na Przełączkę Porton - 1 godz. 15 min., w tym fotografowanie Ferraty Porton,
          ♦  z Przeąłczki Porton Ferratą Velo do Schroniska Velo - 1 godz. plus długie oczekiwanie na poprawę pogody, którego nie wliczam.

  ◊   Cała wyprawa wzdłuż grani Ganku Pale trwała od górnej stacji kolejki linowej do Schroniska Velo - 6 godz 30 min. Do tego należy doliczyć czas wjazdu dwoma kolejkami linowymi wraz z przesiadką oraz powrót od Schroniska Velo do San Martino.

najciekawszy wariant trasy

  ◊   Dwoma ciekawymi wariantami przejścia jednodniowej trasy na której będzie Ferrata Velo, są:

     •  trasa opisana na tej stronie, która rozpoczyna się od Sentiero Nico Gusella, a następnie idziemy opisaną tutaj Ferratą Velo, aż do Schroniska Velo i wracamy szlakami do San Martino;

     •  idziemy z San Martino di Castrozza, przez Schronisko Velo do Schroniska Pradidali na nocleg, pokonując dwie ferraty Velo oraz Porton. Trasę tą pokonywał turysta, z którym mijałem się na Via ferracie Porton.

podsumowanie

  ◊   Opis Sentiero Nico Gusella zamykało zdjęcie Ganku Pale, zrobione prawie z tego samego miejsca co 〈powyżej〉. Tam była kolorowa jesień, a tu mamy śnieżną wiosnę, choć mogło by się wydawać, że to jeszcze zima, lub jej końcówka. Tym razem już nie ma gwiazdek nad szczytami, ale każdy bez problemu powinien rozpoznać La Rosettę i Cima di Val di Rodę. Te dwa szczyty mamy okazję zdobyć idąc trasą piękną granią, by na końcu dojść do malutkiego schroniska, pod dwoma dolomitowymi turniami, jakie górują nad południowym skrajem.