Via ferrata Dino Buzzati
nazwa ferraty
Cimerlo 〈2503m〉

Pale di San Martino

  ◊   Cimerlo 〈powyżej z gwiazdką〉 to szczyt, który powinniśmy zobaczyć jako pierwszy, w czasie wycieczki pięknymi szlakami w Dolinie Canali. Może z tego zdjęcia nie widać, ale wierzchołek przewyższa szlaki w dolinie o ponad 1300m. A jeżeli na szczyt postanowimy wyruszyć z pięknego kempingu Castelpietra, na południowym skraju Doliny Canali, to do wierzchołka mamy prawie 1500m.


  ◊   Ferrata prowadzi prawie na sam szczyt. Prawie, czyli na mniejszą boczną turnię, którą od głównego wierzchołka oddziela duża szczelina. Większość trasy biegnie w linii powyżej wielkiego źlebu, który opada na południe i wyrzeźbił rynnę w widocznym lesie 〈powyżej〉.


  ◊   Jeżeli pierwsze dwa zdjęcia na stronie nie zachęcały nas do przejścia ferraty, to kolejne 〈powyżej〉, już raczej nie powinno budzić wątpliwości. Tak ciekawie Cimerlo 〈gwiazdka〉 prezentuje się od południowego-zachodu. I teraz wszystkie okoliczne szczyty, choć wyższe, giną w jego tle.


  ◊   Piękna długa południowa grań i ciekawa ostra kopuła szczytowa Cimerlo 〈powyżej〉, to trasa Via ferraty Dino Buzzati. I tak powinno się zdobywać ten szczyt, choć przyznam że początkowym odcinkiem podejścia w okolicy wielkiego żlebu dużo wygodniej się schodzi niż wchodzi.


  ◊   O tym, jak na tle okolicznych szczytów prezentuje się Cimerlo można zobaczyć na kolejnym zdjęciu 〈powyżej z niebieską gwiazdką〉, które pochodzi z wyprawy poznajemy altopiano. Teraz już widać, że Sass Maor 〈czerwona gwiazdka〉 oraz Cima della Madonna 〈różowa gwiazdka〉 przewyższają Cimerlo o 300m.

  ◊   Widać również krótki odcinek trasy Sentiero del Cacciatore 〈zielona przerywana linia〉. To górny i dość stromy odcinek trasy, już po przejściu wszystkich miejsc zabezpieczonych poręczówką.


  ◊   Sztuczne ułatwienia oraz lina poręczowa znajdują się na ferracie w dwóch miejscach. Jest to kopuła szczytowa 〈powyżej〉 oraz kilka fragmentów poniżej, już w rejonie wielkiego żlebu. Te drugie zabezpieczenia są przedstawione na zdjęciach w opisie ferraty 〈poniżej〉.

  ◊    Na zdjęciu kopuły szczytowej 〈powyżej〉 trasa ferraty podzielona jest na dwa odcinki:

      •   widoczny na zdjęciu 〈jasno zielona linia〉, gdzie ferrata biegnie po stronie wschodniej szczytu, nad Doliną Pradidali;
      •   nie widoczny na zdjęciu 〈czarna linia〉, gdzie ferrata prowadzi w ciekawej dość stromej szczelinie, jaka rozdziela wierzchołek na dwie części.

  ◊   Po przejściu kopuły szczytowej, trasa ferraty prowadzi już łatwym terenem, południową stroną grani 〈zielona strzałka〉.

stopień trudności

  ◊   klasyfikacja czterostopniowa:
                ferrata średnio trudna

  ◊   klasyfikacja sześciostopniowa:
                B- ferrata dla osób już znających ferraty i posiadających pewne doświadczenie,

  ◊   klasyfikacja według opisu czterech parametrów:
                T - 2,  O - 2,  F - 2,  P - 1

     Szczegółowe opisy stopni trudności są w dziale Ferraty, na stronie z klasyfikacją stopni trudności.

kierunki przejścia

  ◊   Naturalnym kierunkiem przejścia Via ferraty Dino Buzzati powinno być przejście z dołu do góry i zdobycie szczytu na końcu. Oczywiście ferrata nie ma wyznaczonego kierunku przejścia i możemy go sobie wybrać, w zależności od tego jak planujemy całą wycieczkę.

  ◊   W opisanym dniu, na ferracie było wyjątkowo mało osób, bo dwie. Wszystkie pozostałe osiem szły tylko przez Sentiero del Cacciatore. Możliwe, że było to spowodowane remontem i trasa dość długo była niedostępna.

specyfika

  ◊   Tak jak niezwykły jest masyw Pale di San Martino, tak samo niepowtarzalne są ferraty, jakie się tutaj znajdują. Via ferrata D. Buzzati, tak samo jak pięć pozostałych ferrat, które są na Ganku Pale, jest typową ferratą krajobrazową. Nie ma co prawda takiej klasyfikacji, ale to jedno słowo najlepiej oddaje charakter całej trasy.

  ◊   Biorąc pod uwagę przebieg trasy i miejsce, w jakim prowadzi, wygodniej jest wybrać wariant, w którym Via ferratą D. Buzzati wchodzimy do góry. Mamy tutaj jeszcze drugą ferratę Sentiero del Cacciatore i dwa schroniska, po przeciwnych stronach Ganku Pale, co pozwala zaplanować dowolny kilkudniowy wariant wyprawy.

wstęp

◊  Kolor zielony został zarezerwowany do przedstawienia prawidłowej trasy, którą prowadzi ferrata, pozostałe symbole oznaczają:
     •  strzałki - kierunki, w które idziemy,
     •  linia przerywana - biegnie tak, jak metalowa lina poręczowa do auto asekuracji,
     •  gwiazdki - szczyty, te znane i podziwiane, jak i te, na które prowadzą szlaki lub via ferraty.

◊  Z pozostałymi symbolami i kolorami wykorzystanymi w opisie nie powinno być problemu, bo wszystko jest szczegółowo opisane.

dojście do ferraty

  ◊   Opis jest kontynuacją trasy jaka prowadzi dwoma ferratami, zaczyna się w Dolinie Canali i prowadzi do góry przez Sentiero del Cacciatore.

  ◊   Mała przełączka na stromej grani, pod dwoma ciekawymi szczytami 〈powyżej〉, to umowne miejsce w którym zaczyna się krótka wysokogórska perć prowadząca pod kopułę szczytową Cimerlo.

Via ferrata Dino Buzzati
opis przejścia z góry do dołu

Jak widać na zdjęciu 〈poniżej〉 przez wierzchołek Cimerlo 〈gwiadka〉 przebiega duża i głęboka szczelina 〈błyskawica〉. Cała trasa ferraty 〈linia przerywana〉 biegnie po jej lewej 〈wschodniej〉 stronie.

na trasie ferraty

Poręczówka 〈linia przerywana〉 zaczyna się dość szybko, bo tuż za stromą grzędą łącząca oba szczyty. Pierwszy odcinek jest dość płaski i łatwy w przejściu. W miejscu oznaczonym 〈strzałka〉 zaczyna się stromy, ale tylko średnio trudny i ubezpieczony odcinek.


W opisie Sentiero del Cacciatore pisałem, że jest to trasa na suchy i pogodny dzień. Przejście tej wąskiej ścieżki 〈poniżej〉 nie nastręcza oczywiście żadnych trudności, lecz jej usytuowanie i charakter powoduje, że po opadach, które kapryśnym latem, są normalną rzeczą może być niebezpiecznie.

na trasie ferraty

Jak widać 〈powyżej〉 w tym dniu miałem wyjątkowe szczęście spotykać osoby bez kasków na głowie. Proszę z tego turysty nie brać przykładu. A jeżeli już takiego szukamy, to polecam opis Ferraty del Masare, gdzie na początkowym odcinku z wielką przyjemnością fotografowałem starszego wiekiem turystę, który pokonywał trasę ferraty, bez korzystania ze sztucznych ułatwień i bez trzymania się poręczówki.


Jak widać na zdjęciu 〈poniżej〉 w kilku miejscach ścieżka prowadzi bardzo blisko górej krawędzi skalnej grzędy. Można wtedy bez podchodzenia do skraju zobaczyć jak stroma jest zachodnia strona Cimerlo.

na trasie ferraty

Widok szczytu od zachodniej strony przedstawia trzecie od góry zdjęcie w opisie. O ile od strony lewej, wschodniej, nie ma odczucia bardzo dużej ekspozycji, to już za granią, po prawej jest ono odczuwalne.


Ścieżka się kończy 〈poniżej〉 i zaczyna się pierwszy odcinek zabezpieczony poręczówką 〈linia przerywana〉. Zbocze jest skaliste, ale to przejście nie stanowi żadnych problemów technicznych.

na trasie ferraty

Jak było widać zdjęciu z daleka 〈szóste od początku opisu〉 pierwszy fragment trasy to dość długi trawers po zboczu szczytu.


Oczywiście w miejscu gdzie się zaczyna poręczówka, jest również tablica informacyjna 〈poniżej〉. Zwracam uwagę, że takie tabliczki są nie tylko na ferratach, ale również na wielu odcinkach ubezpieczonych szlaków turystycznych.

na trasie ferraty

A jak widać na zbliżeniu, lina poręczowa i jej mocowania jest nowiuteńka. Przez przypadek rok wcześniej miałem okazję widzieć, jak na drugim końcu tej trasy mocowano te zabezpieczenia. Nie dziwi mnie to, iż później przeczytałem w jednym z czasopism, że średni koszt jednego metra bieżącego nowej ferraty w rejonie Trentino wynosi w zależności od usytuowania trasy od 150€ do prawie 200€.


Z trawersu widać dobrze wierzchołek Cima d’Stanga 〈poniżej〉. Niestety, pomimo dłuższego oczekiwania, wspaniała dwójka szczytów za nim, się nie ukazała.

na trasie ferraty

〈strzałka〉.


Trawers ścieżką się kończy i dochodzimy do charakterystycznej skośnej rynny, która doprowadza nas do szerokiego pęknięcia w szczycie. W rynnie znajdują się sztuczne ułatwienia 〈poniżej〉 ułatwiające przejście tego odcinka.

na trasie ferraty

Cały ten fragment jest zaznaczony na zdjęciu powyżej z trasą ferraty, czarną linią przerywaną.


Charakterystyczne pęknięcie kopuły szczytowej 〈poniżej〉 również jest ubezpieczone i wyposażone w sztuczne ułatwienia.

na trasie ferraty

Kierunek przejścia wskazują 〈strzałki〉, a w połowie przejścia, przechodzimy z jednej ściany na drugą.


Wspinaczka prowadzi wspaniałą skalną i bardzo różnorodną trasą. Otaczają nas liczne boczne turnie szczytu, poprzecinane głębokimi szczelinami. Przechodzimy również obok pięknej iglicy 〈poniżej〉.

na trasie ferraty

Kopuła szczytowa Cimerlo to najciekawszy odcinek całej trasy ferraty. Dookoła otaczają nas doliny położony średnio 1500m niżej.


Na zdjęciu 〈poniżej〉 widok z górnego odcinka szczeliny przecinającej kopułę szczytową, na trasę do tyłu, którą już przeszedłem. Przebieg ferraty wskazuje poręczówka 〈linia przerywana〉.

na trasie ferraty

Widać jak stromo opada grań na lewą, zachodnią stronę. Mały fragment zielonych trawek w górnej części, to trasa podejścia ścieżką do ferraty.


Im jesteśmy wyżej, tym lepiej widać jak nad całą okolicą góruje Sass Maor i Cime della Madonna 〈poniżej〉.

na trasie ferraty

Ale w dolnym prawym rogu ponad 1300m niżej, widać również podstawę szczytu, czyli miejsce z którego zaczyna się Sentiero del Cacciatore i początek tej wspaniałej trasy.


Po około 30 min. od tabliczki na krzyżówce szlaków, jestem w najwyższym punkcie na Cimerlo, na jaki wyprowadza Via ferrata Dino Buzzati. Teraz mogę nacieszyć się krajobrazami, których prawie nigdzie nie ma.

na trasie ferraty

Takie niestety jest lato w Dolomitach, idealne do wycieczek, ale prawie kompletnie nie nadaje się do robienia zdjęć 〈powyżej〉. Nad wszystkimi szczytami zalegają niskie burzowe chmury, a na niebie tradycyjnie rozlane mleko.


Zaczynam zejście, którego cała trasa prowadzi na południe, w większości w linii wielkiego żlebu jaki jest u podnóża szczytu.

na trasie ferraty

Najpierw do przejścia jest wspaniała, malutka wysokogórska łączka, na której dostrzegam mojego nieznajomego towarzysza na trasie ferraty 〈powyżej〉.


Ten mini-płaskowyż szybko się kończy i widzę górny skraj wielkiego żlebu przecinającego prawie całą południową stronę szczytu 〈poniżej〉.

na trasie ferraty

Ścieżka prowadzi w bezpiecznej odległości od krawędzi żlebu, i doprowadza do miejsca, w którym zaczyna się strome zejście 〈strzałka〉.


Jestem nad górną krawędzią żlebu 〈poniżej〉. Patrząc na ogromną erozję skał dookoła, nie dziwię się już, że opada on aż tak nisko.

na trasie ferraty

Widzę również 〈w prawym dolnym rogu〉 nowiuteńkie sztuczne zabezpieczenia, którymi prowadzi na tym odcinku trasa ferraty.


Na zdjęciu 〈poniżej〉 widok tego miejsca, już z dołu ze żlebu. Trasa ferraty 〈linia przerywana〉 prowadzi dość litą skałą, na której w dwóch miejscach są sztuczne stopnie 〈błyskawice〉 ułatwiające przejście.

na trasie ferraty

Choć jest to miejsce bardzo strome, jego przejście nie nastręcza dużych problemów. Można by powiedzieć, że ferrata nadal utrzymuje średnio trudny poziom.


Na zdjęciu 〈poniżej〉 „żelazna ścieżka” z bliska. To całkowicie nowe wyjście z tego miejsca, bo przed remontem trasa ferraty prowadziła przez mały boczny żlebik, dziś już w większości zawalony wielkimi głazami.

na trasie ferraty

Wcześniej była to  sentiero attrezzato,  czyli ubezpieczona naturalna droga. Dziś już w nazwie jest  via ferrata,  bo takiego przejścia bez sztucznych ułatwień, żaden turysta nie pokona.


Na zdęciu 〈poniżej〉 górny odcinek źlebu widoczny od dołu. Podchodzi on pod strome skały i kierunek zejścia wskazują 〈strzałki〉.

na trasie ferraty

Rok wcześniej próbowałem to przejść od dołu, bo niestety na samym dole nie było żadnej kartki, że ferrata jest w remoncie. Teraz mogę powiedzieć, że bez względu w którym kierunku idziemy, czy do góry, czy na dół, to miejsce jest po prostu mało przyjemne. Ale takie niestety są wszystkie żleby, którymi w Dolomitach musimy iść.


Idąc powinniśmy wybierać trasę jak najbardziej zbliżoną do skał 〈poniżej〉. Tylko w ten sposób nie zjedziemy wraz z całym tym zalegającym gruzem do dołu.

na trasie ferraty

Idąc, jedną ręką powinniśmy się wspierać o skały. Pomocny może być jeden kijek trekkingowy, w drugiej ręce. Kiedyś w jednym z takich bardzo stromych żlebów udało mi się zejść bezpiecznie, tylko dzięki czekanowi, który pełnił rolę hamulca.


Żleb na trasie ferraty, to nie tylko problemy, które zmuszają nas do wytężonej uwagi. To również kilka przyjemnych miejsc z pięknymi skałkami na trasie 〈poniżej〉.

na trasie ferraty

A o tym jak jeszcze dużo i nisko musimy zejść, wskazuje nam położenie lasu w dolinie. Podpowiem tylko, że zejście z Cimerlo, do łąki w dolinie zajęło mi 1 godz. 15 min.


A że jest już godzina 16-ta, to i pogoda się poprawia, co widać po miejscami już niebieskim niebie 〈poniżej〉.

na trasie ferraty

Na szczęście, trasa ferraty nie biegnie cały czas w żlebie. W środkowej części, większość trasy prowadzi obok żlebu, bardzo ciekawie poprowadzoną kluczącą pomiędzy turniami ścieżką.


Większość trasy ferraty obserwowałem w obie strony 〈poniżej〉, zarówno do góry, jak i schodząc do dołu, szukając porównania, w którą stronę jest lepiej iść.

na trasie ferraty

O ile Sentiero del Cacciatore wygodniej jest przejść od dołu, do góry, to tutaj na Via ferracie Dino Buzzati, nie ma to wielkiego znaczenia. Przyjemność jest jednakowa, choć mam jeden typ, o którym napisałem na samym końcu.


Wysokie skałki powoli się kończą i jestem coraz bliżej piętra kosodrzewiny 〈poniżej〉. Trochę mnie to dziwi, bo nie było jeszcze poręczówki z tabliczką i numerem 1.

na trasie ferraty

Chwilami zastanawiam się czy nie zgubiłem właściwej trasy ferraty, bo czasami schodząc mam do wyboru kilka równolegle prowadzących ścieżek.


Ale widok mojego towarzysza na trasie 〈poniżej〉, oznacza, że schodzę prawidłową trasą.

na trasie ferraty

W niektórych miejscach, jak widać, nie da się zejść bez kontrolowanego poślizgu. Trzeba być jednak na to przygotowanym i nie dać się zaskoczyć, kiedy nam buty wpadną w poślizg.


Doszedłem do miejsca, z którego widać 〈poniżej〉 bardzo długą trasę, jaką wyryły w zboczu opadające ze szczytu stromym żlebem kamienie.

na trasie ferraty

A tabliczki i ostatniej poręczówki jak nie ma, tak nie ma.


Jednak jest, doszedłem do niej 〈poniżej〉, i sfotografowałem już z dołu, po przejściu tego miejsca.

na trasie ferraty

A skoro już nie powinno być poręczówek, to uprząż i kask wędrują szybko do plecaka.

powrót do doliny

  ◊   Jak się bardzo szybko przekonałem, to koniec poręczówki, nie oznacza końca z problemami z zejściem. Kolejny stromy skalisty żleb, częściowo porośnięty lasem 〈poniżej〉 wcale nie był miły i przyjemny.

  ◊   Tutaj sam musiałem sam wybrać stronę, po której schodziłem i była to prawa, czy dogodniejsza, tego nie wiem.


  ◊   Doszedłem do pierwszego drogowskazu 〈poniżej〉. Niestety w tym rejonie Doliny Canali jest bardzo dużo dróg i ścieżek, a w takich miejscach, tradycyjnie nie ma dobrego oznakowania.

  ◊   Są krzyżówki, w których idę na wyczucie, niestety pamięć jest zawodna i już nie pamiętam jak tędy szedłem rok temu.


  ◊   Jednak prawidłowo doszedłem do kolejnego drogowskazu 〈poniżej〉 jeszcze ze starą nazwą ferraty.

  ◊   I nazwa Schroniska Velo, spowodowała, że pomyślałem o tym by następnym razem, jak będę okazję tutaj wrócić, to pójdę z dołu do góry, zejdę do schroniska i szlakami dookoła wrócę do Doliny Canali.


  ◊   Po nie całych ośmiu godzinach, jestem już w rejonie rozległych łąk w najładniejszym krajobrazowo miescu w Dolinie Canali 〈poniżej〉.

  ◊   Ponieważ tutaj na mnie czeka moja małżonka i nasz czworonożny towarzysz wypraw w Dolomity mogę zakończyć opis.


stan zabezpieczeń

  ◊   Via ferrata D. Buzzati jest jedną z najnowszych wyremontowanych tras w masywie Pale di San Martino. Do zabezpieczeń nie można mieć żadnych wątpliwości.

  ◊   Poręczówka i sztuczne ułatwienia znajduja się w takich meijscach, które raczej nie są narażone na spadające kamienie i głazy, które w największym stopniu niszczą dolomitowe ferraty. Dlatego można liczyć, że stan zabezpieczeń z latami nie będzie się pogarszał.

  ◊   Jedyna wątpliwość, to trochę brak kolorowego i dobrze widocznego z daleka oznakowania trasy na głazach w kilku miejscach gdzie trasa prowadzi przez wielki żleb. Nie było by wtedy problemu, wszyscy tzrymali by się wyznaczonej trasy, byłą by ona bardziej dogodna do przejścia.

kierunek przejścia

  ◊   Do opisu wybrałem wariant okrężny, w którym startujemy i wracamy do Doliny Canali. Na trasie pokonujemy dwie ferraty, poznając całą południową część Ganku Pale i najpiękniejszą dolinę całego masywu.

  ◊   Jeżeli jesteśmy kilka dni na kempingu Castepietra w Dolinie Canali, to możemy spokojnie wybrać się na trasę Via ferraty D. Buzzati, w tradycyjnym wariancie, czyli zdobywamy Cimerlo, krok po kroku od samego dołu, a wracamy przez Schronisko Velo.

  ◊   Oczywiście nic nie stoi na pzreszkodzie, by ferratę pokonać tą samą trasę dwukrotnie, w drodze na szczyt i wracając na dół. Wszystko zależy od naszych chęci i zcasu, jaki mamy na wycieczki. A wiem, ze z tym bywa różnie, dlatego do serwisu przygotowałem trzy, według mnie najciekawsze trasy na Ganku Pale, w czasie których pzrechodzimy wszystkie ferraty.

czas przejścia

  ◊   W przewodnikach, czas przejścia Ferraty Buzzati podawany jest w różnych konfiguracjach tras, najczęściej wraz z Sentiero del Cacciatore:

     •   według przewodnika przejście samej Ferraty Buzzati z góry na dół:
          ♦  licząc od krzyżówki szlaków na przełączce pod szczytami - 3 godz. 15 min,
          ♦  w dniu przejścia, jaki opisany jest w serwisie - 3 godz, w tym:
               - od drogowskazu na krzyżówce szlaków pod szcytami do początku ferraty: 15 min.
               - wejście ferratą na Cimerlo 15 min,
               - zejście ferratą ze szczytu do ostaniej poręczówki na trasie 1 godz. 15 min,
               - zejście żlebem i lasem na parking w dolinie 1 godz. 15 min.

  ◊   Cała wyprawa na Ganku Pale trwała około - 8 godz 30 min, czasy cząstkowe oraz inne warianty są w opisie południowego skraju Ganku Pale.

podsumowanie

  ◊   Ferraty na Ganku Pale są bardzo specyficzne. Nie ma tutaj tras bardzo trudnych i wymagających. Są to typowe ferraty turystyczno-krajobrazowe, na które wyruszamy by po prostu poznać uroki masywu.

  ◊   Via ferrata D. Buzzati to idealna ferrata dla osób początkujących, na której można poznawać podstawowe zasady poruszania się na „żelaznych ścieżkach”.

  ◊    Ferrata prowadzi na Cimerlo, który jest szczyeem średnio wysokim, a wejście na wierzchołek nie jest wyjątkowo męczące, wymagające bardzo dobrej, by nie mówić wybitnej kondycji. Przejście również dwóch ferrat jednego dnia, tak jak w opisie, jest w zasięgu każdego górskiego turysty.

  ◊   Jeżeli wybieramy się na Cimerlo i mamy w planie pokonanie trasy ferraty dwa razy, powinniśmy jednak pamiętać, że latem musimy zabrać odpowiednią ilość napojów. Słońce będzie nam tutaj torzyszyć przez cały dzień.

  ◊   Liczmy się również z tym, że jeżeli po wejściu na Cimerlo, pogorszą się warunki pogodowe i nadejdzie burza, to może się okazać, że najbezpieczniejszym rozwiązaniem będzie powrót dużo dłuższą trasą prowadzącą szlakami dookoła szczytu, przez Schronisko Velo.

najciekawszy wariant trasy

  ◊   Najciekawszymi wariantami przejścia jednodniowej trasy na której będzie Via ferrata Dino Buzzati, są:

     •  startujemy z Doliny Canali, i przechodzimy ferratę z dołu do góry, później idziemy na wierzchołek Cima d’Stanga, a następnie przez Schronisko Velo dużym łukiem szlakiem nr-734 wracamy do doliny,
          ♦  jest to dogodne zwłaszcza dla turystów, którzy są na kempingu Castepietra, a Senteiro del Cacciatore znają lub planują ją przejść w czasie innej wycieczki;

     •  idziemy według trasy opisanej w serwisie,
          ♦  z tym, że proponuję tą trasę przejść w odwrotnej kolejności, co wydaje mi się rozwiązaniem ciekawszym;
          ♦  tak jak pisałem na początku, wariant kierunku przejścia, jaki jest w serwisie, jest dla tych którzy jeszcze nie znają Doliny Canali.